برساخت اجتماعی کودک کار در بستر فضای مجازی ایران | ||
| مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 06 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jisr.2026.406620.1689 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد عباس زاده1؛ محمدباقر علیزاده اقدم2؛ توکل آقایاری هیر3؛ علی زارع* 4 | ||
| 1عضو گروه پژوهشی جامعهشناسی شهر و روستا، مؤسسە تحقیقات اجتماعی، دانشکدە حقوق و علوماجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| 2عضو هیئت علمی، گروه علوم اجتماعی، قطب علمی جامعهشناسی سلامت، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| 3دانشیار جمعیتشناسی، گروه پژوهشی جامعهشناسی سلامت، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| 4علی زارع، دانشجوی دکتریتخصصی جامعهشناسی، دانشکده حقوق و علوماجتماعی، دانشگاه تبریز، شهر تبریز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر به واکاوی برساخت اجتماعی «کودکان کار» در بستر فضای مجازی ایران میپردازد و میکوشد رابطهی حضور روزافزون مجازی کودکان با شیوههای بازنمایی اجتماعی آنان را تحلیل کند. همزمانبا افزایش مشارکت کودکان در فعالیتهای اقتصادی آنلاین، پژوهش با رویکرد کیفی و اتنوگرافی دیجیتال به گردآوری و تحلیل تجربههای زیستهی کودکان کار، والدینشان و حامیان کودکی و کنشگران رسانه پرداخته است. دادهها بر پایهی روش کدگذاری سهمرحلهای استراوس و کوربین -شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی- واکاوی شده و مضامین اصلی مرتبط با شبکههای ارتباطی، فشارهای اجتماعی، انتظارات پنهان و نیز ترسها و امیدهای کودکان شناسایی شدهاند. یافتهها نشان میدهد هویت کودکان کار مجازی در بستر تعاملات پیچیدهای میان خانواده، همسالان، نهادهای حمایتی و رسانهها شکل میگیرد؛ بهگونهای که مرز میان بازی، سرگرمی و کار در زیستجهان دیجیتال آنان پیوسته جابهجا و بازتعریف میشود. پژوهش حاضر تأکید دارد که «کودک کار مجازی» نه امری طبیعی، بلکه محصول فرآیندهای اجتماعی، فرهنگی و نمادین است؛ و بازنمایی این پدیده در رسانهها و گفتمانهای عمومی نقشی تعیینکننده در ساخت هویت و تجربه زیستهی کودکان ایفا میکند. نتایج میتواند به سیاستگذاران، نهادهای حمایتی و پژوهشگران در درک بهتر چالشها و فرصتهای پیشروی کودکان کار در فضای دیجیتال و طراحی راهکارهای حمایتی مؤثر یاری رساند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هراسها؛ برساخت اجتماعی؛ کودکان کار؛ فضای مجازی؛ سواد رسانهای | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 186 |
||