واکاوی مبانی و جلوههای کمینهگرایی در حقوق ایران با نگاهی به حقوق ایالات متحدۀ آمریکا | ||
| مطالعات حقوق کیفری و جرمشناسی | ||
| دوره 55، شماره 2، تیر 1404، صفحه 85-105 اصل مقاله (959.11 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqclcs.2025.108175 | ||
| نویسنده | ||
| عدنان عمرانی فر* | ||
| دانشآموختۀ دکترای حقوق کیفری و جرمشناسی، دانشگاه تهران. تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| رویکرد کمینهگراییِ کیفری بهعنوان یکی از تحولات نوین در سیاستهای کیفری، بر کاهش استفاده از مجازاتهای حبس و جایگزینی آن با تدابیر اصلاحی و پیشگیرانه تأکید دارد. این پژوهش با هدف بررسی مبانی میل به کمینهگرایی کیفری در قانون کاهش حبس تعزیری مصوب ۱۳۹۹ و مقایسه آن با نظام حقوقی آمریکا انجام شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که گرایش به کمینهگرایی کیفری، ریشه در دیدگاههای جرمشناختی مانند نظریههای ناتوانی اجتماعی، روانشناسی جرم، عدالت ترمیمی و مارکسیستی و شرمساری بازپذیرکننده دارد که بر ناکارآمدی زندان در اصلاح مجرمان و افزایش چرخۀ جرم تأکید میکنند. از منظر حقوق کیفری نیز اصلاحپذیری مجرمان، کاهش هزینههایِ اقتصادی، تناسب مجازات، حفظ حقوق بشر و ناکارآمدی سیستم زندان و جنبش الغاگرایی کیفری ازجمله مبانی این رویکرد در محسوب میشوند. در نظام کیفری آمریکا، بهویژه پس از تصویب قانون کاهش خطر بازگشت مجدد زندانیان به حبس (۲۰۱۸)، سیاستهای کمینهگرایانه با تمرکز بر کاهش مدت حبس، بهبود شرایط زندانها، اجرای برنامههای اصلاحی و بازپروری و کاهش نابرابریهای اقتصادی ـ اجتماعی در اجرای عدالت دنبال شده است. در مقایسه با آمریکا، اصلاحات کیفری ایران عمدتاً بر کاهش مجازاتهای تعزیری و توسعه نهادهای ارفاقی متمرکز بوده است. پژوهش حاضر که با روش توصیفی ـ تحلیلی تدوین یافته، نشان میدهد که کمینهگرایی کیفری در حقوق ایران در قالب قانون کاهش از باب اضطرار و رفع چالش تورم کیفری انجام شده و با وضعیت مشابه در حقوق آمریکا و اهداف غایی کمینهگرایی کیفری در یک وضعیت مطلوب، فاصلۀ زیادی دارد. با این حال، اجرای موفق این رویکرد در ایران مستلزم توسعۀ سیاستهای جایگزین، نظارت مؤثر بر اجرای مجازاتهای غیرحبسی و گسترش برنامههای حمایتی و اصلاحی و درنهایت وضع قوانین همسو با مبانی کمینهگرایی کیفری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اصلاح و بازپروری؛ سیاست کیفری؛ کاهش حبس تعزیری؛ کمینهگرایی کیفری؛ نظام حقوقی آمریکا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 81 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 74 |
||