ابعاد حقوقی و چالشهای اعمال کپیرایت (حق مؤلف) در متاورس با تأکید رویه قضایی آمریکا و حقوق ایران | ||
| مطالعات حقوق تطبیقی | ||
| دوره 17، شماره 1 - شماره پیاپی 33، شهریور 1405، صفحه 281-303 اصل مقاله (611.41 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jcl.2026.412465.634878 | ||
| نویسنده | ||
| عمید محمدی* | ||
| استادیار حقوق خصوصی، گروه حقوق، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه جهرم، جهرم، ایران | ||
| چکیده | ||
| متاورس بهعنوان زیستبومی دیجیتال و تعاملی که بر همگرایی فناوریهایی چون بلاکچین، واقعیت مجازی، هوش مصنوعی و داراییهای مبتنی بر دادههای رایانهای استوار است، زمینههای نوینی برای خلق، توزیع و بهرهبرداری از آثار فکری فراهم کرده و در عین حال چالشهایی جدی را برای مفاهیم کلاسیک حقوق مالکیت فکری و از جمله کپیرایت (حق مؤلف) پدید آورده است. در این بستر، گسترش تولید محتوای کاربرمحور، امکان تکثیر نامحدود آثار و شکلگیری ابزارهایی مانند توکنهای غیرقابل تعویض موجب شده است که مرزهای سنتی میان مالکیت بر دارایی دیجیتال و مالکیت حقوق مؤلف با ابهاماتی مواجه شود. مقاله حاضر با اتخاذ رویکردی تحلیلی و تطبیقی، ابعاد حقوقی حمایت از آثار مشمول کپیرایت در فضای متاورس را بررسی میکند و با تمرکز بر رویه قضایی ایالات متحده، تلاش دارد تا قابلیت اعمال قواعد کپیرایت در این محیط را تبیین نماید. در این چارچوب، ضمن تحلیل ماهیت حقوقی متاورس و تعامل آن با کپیرایت، چالشهایی همچون احراز مالکیت آثار دیجیتال، شناسایی ناقضان در محیطهای غیرمتمرکز، حدود اعمال دکترین استفاده منصفانه و نیز جایگاه حقوقی توکنهای غیرقابل تعویض واکاوی شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که هرچند متاورس زمینه بروز اشکال نوینی از نقض حق مؤلف را فراهم کرده است، لیکن اصول بنیادین نظام کپیرایت همچنان قابلیت اعمال در این فضا را دارند و فناوریهای نوین را باید در پرتو همان اصول تفسیر و تنظیم کرد. در نهایت، مقاله استدلال میکند که مواجهه مؤثر با چالشهای متاورس مستلزم رویکردی تلفیقی است که در آن توسعه تفاسیر قضایی، بهرهگیری از ابزارهای فناورانه مانند قراردادهای هوشمند و نیز حرکت به سوی هماهنگیهای تقنینی در سطح ملی و بینالمللی بهصورت توأمان مدنظر قرار گیرد؛ امری که میتواند ضمن صیانت از حقوق پدیدآورندگان، زمینه پویایی و نوآوری در این فناوری دیجیتال را نیز در آینده فراهم آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| متاورس؛ مالکیت فکری؛ کپیرایت؛ توکن غیرقابل تعویض؛ قرارداد هوشمند. | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 100 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 26 |
||