از مقاومت تا مشارکت: تحلیل جامعهشناختی تعامل ذینفعان محلی در پروژههای خطوط انتقال برق (مورد مطالعه: محدوده فعالیت شرکت برق منطقهای فارس) | ||
| مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 12 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jisr.2026.410845.1719 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدرضا اژدری1؛ سید احمد فیروزآبادی* 2 | ||
| 1کارشناسی ارشد توسعه، گروه آموزشی توسعه اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2گروه آموزشی توسعه اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر به بررسی موانع مشارکت جوامع محلی در پروژههای خطوط انتقال برق در محدوده شرکت برق منطقهای فارس میپردازد. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از تحلیل مضمون انجام شده و دادههای آن از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۲۸ نفر از مشارکتکنندگان (۱۴ نفر کارگزاران دولتی و ۱۴ نفر ذینفعان محلی)، مشاهده مشارکتی و تحلیل اسنادی گردآوری شده است. یافتهها نشان دادند که موانع مشارکت ذینفعان محلی در پروژه های خطوط انتقال برق در پنج مضمون اصلی قابل دستهبندی است: نخست، شکاف اعتماد نهادی به عنوان مهمترین عامل، ریشه در تجربیات منفی گذشته، عدم شفافیت و احساس تبعیض در توزیع غرامت دارد. دوم، نظام ناکارآمد جبران خسارت ناشی از ارزیابی نادرست ، بوروکراسی پیچیده، تأخیرهای طولانی در پرداخت و نادیده گرفتن خسارات غیرمستقیم . سوم، مشارکت نمایشی و عدم اطلاعرسانی به موقع که نشاندهنده رویکرد از بالا به پایین است که در آن جوامع در مراحل کلیدی مانند انتخاب مسیر دخالت داده نمیشوند. چهارم، توزیع ناعادلانه منافع و هزینهها موجب میشود جوامع محلی بار کامل هزینههای اجتماعی، زیستمحیطی و اقتصادی را متحمل شوند در حالی که منافع نصیب سطوح ملی یا منطقهای میشود و پنجم، ناهماهنگی ساختاری و چالشهای حاکمیتی شامل ناسازگاری در قوانین، ارزیابیها و اجرا در سازمانهای مختلف است نتیجهگیری پژوهش بر این نکته تأکید دارد که ریشه اصلی بحران در پروژههای خطوط انتقال برق در منطقه فارس، بحران اعتماد و مشارکت است که ریشه در یک رویکرد نهادی ناکارآمد دارد و راه برونرفت از این چرخه معیوب، گذار از الگوی مشارکت نمایشی و هدایت شده به سمت الگوی مشارکت واقعی است، الگویی که بر اساس نظریهها و تجارب موفق بینالمللی، بر شفافیت، عدالت رویهای، آغاز مشارکت از مراحل اولیه پروژه، به رسمیت شناختن دانش محلی و طراحی مکانیسمهای عادلانه و مشارکتی برای جبران خسارت استوار است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مشارکت؛ ذینفعان محلی؛ تحلیل مضمون؛ خطوط انتقال برق؛ شرکت برق منطقهای فارس | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 152 |
||