سازوکار فیزیولوژی ترشح آغوز و عوامل مؤثر بر کیفیت و کمیت آن | ||
| علمی- ترویجی (حرفهای) دامِستیک | ||
| دوره 26، شماره 2 - شماره پیاپی 37، تابستان 1405، صفحه 33-38 اصل مقاله (1.05 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- ترویجی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/domesticsj.2026.411520.1231 | ||
| نویسندگان | ||
| پوریا وکیلی* 1؛ علی مهدوی1؛ سینا مساحی2 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد فیزیولوژی دام وطیور، گروه مهندسی علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، البرز، ایران | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد ژنتیک و اصلاحنژاد دام و طیور، گروه مهندسی علوم دامی، دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز، تبریز، آذربایجان شرقی، ایران | ||
| چکیده | ||
| آغوز یا کلستروم در گاو شیری نخستین ترشح غده پستانی پس از زایش است که نقش اساسی در انتقال ایمنی غیرفعال، تنظیم پاسخهای متابولیکی نوزاد، افزایش بقا و عملکرد آینده گوساله ایفا میکند. فرآیند تولید آغوز (Colostrogenesis) به طور عمده در هفتههای پایانی آبستنی و حوالی زایمان رخ میدهد و تحت تأثیر تغییرات هورمونی و فیزیولوژیک پیچیده قرار دارد. کاهش غلظت پروژسترون همزمان با افزایش پرولاکتین و گلوکوکورتیکوئیدها نزدیک زایمان موجب آغاز تمایز ترشحی سلولهای اپیتلیال پستان و تجمع انتخابی ترکیبات ایمنی، به ویژه ایمونوگلوبولین G (IgG)، در حفره آلوئولها میشود. تنظیم نفوذپذیری سد خونی- شیری و تغییر در ساختار اتصالهای محکم (Tight junctions) اپیتلیوم پستانی از مکانیسمهای کلیدی این فرآیند محسوب میشوند. در این میان، گیرنده نوزادی نقش مهمی در انتقال فعال و انتخابی IgG از جریان خون به ترشحات پستانی ایفا میکند و تعیینکننده کیفیت ایمنی آغوز است. علاوه بر تنظیمات داخلی بدن، وضعیت تغذیهای و متابولیکی گاو در دوره پیشزایش (Close-up) تأثیر قابل توجهی بر کمیت و کیفیت آغوز دارد. تأمین مناسب پروتئین قابل متابولیسم، تعادل انرژی و کنترل تنش متابولیک با افزایش غلظت IgG و بهبود ترکیب آغوز مرتبط گزارش شده است. شاخصهای التهابی و اکسیداتیو در اواخر آبستنی نیز میتوانند بر حجم و ترکیب ایمونوگلوبولینی آغوز اثرگذار باشند. همچنین عوامل مدیریتی نظیر طول دوره خشکی، زمان نخستین دوشش پس از زایش، استفاده از اُکسیتوسین و شرایط محیطی و فصلی، تغییرات قابل توجهی در تولید و کیفیت آغوز ایجاد میکنند. در مجموع، تولید آغوز در گاو شیری پدیدهای چند عاملی است که تعامل میان تنظیمات هورمونی، عملکرد سد پستانی، وضعیت ایمنی و مدیریت تغذیهای را در بر میگیرد. شناخت جامع این سازوکارها زمینه را برای طراحی راهبردهای کارآمد در جهت بهبود کیفیت آغوز و ارتقای سلامت و عملکرد گوسالهها فراهم میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آغوز؛ ایمونوگلوبولین؛ سلولهای اپیتلیال پستان؛ زایش | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 70 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 31 |
||