مدلسازی فضایی اثر پارامترهای توپوگرافی بر متغیرهای اقلیمی و شاخص پوشش گیاهی در حوضه های کوهستانی (مطالعه موردی: شمال شرقی شهرستان اقلید) | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 12 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2026.415572.1007937 | ||
| نویسندگان | ||
| مرضیه مکرم1؛ سعید نگهبان* 2؛ محمدحسن ماهوتچی3 | ||
| 1دانشیار ژئومورفولوژی گروه جغرافیا- دانشگاه شیراز | ||
| 2دانشیارژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشگاه شیراز | ||
| 3استادیار اقلیم شناسی- بخش جغرافیا- دانشگاه شیراز | ||
| چکیده | ||
| مدیریت پایدار حوضههای آبخیز نیازمند شناخت ارتباط متقابل بین پارامترهای اقلیمی، ویژگیهای مورفومتری و پوشش گیاهی است. این مطالعه با هدف بررسی ارتباط بین پارامترهای اقلیمی (دما، بارش و تبخیر)، شاخص پوشش گیاهی NDVI و ویژگیهای مورفومتری در حوضه آبخیز شمال شرقی شهرستان اقلید انجام شد. دادههای اقلیمی یک دوره ۱۰ ساله از شش ایستگاه سینوپتیک جمعآوری گردید. نقشههای ارتفاع، شیب و لندفرم با استفاده از مدل رقومی ارتفاع 2022) و شاخص موقعیت توپوگرافی (TPI) در محیط GIS تهیه شدند. شاخص NDVI نیز از تصویر لندست ۸ (2022) محاسبه گردید. نتایج نشان داد که با کاهش تبخیر و دما (همبسته با افزایش ارتفاع)، لندفرمها به سمت قلهها و خطالراسها تغییر کرده و شدت فرسایش کاهش مییابد. با افزایش بارندگی، ارتفاع و کلاس لندفرم افزایش یافت، در حالی که رابطه بارندگی با شیب غیرخطی بود (افزایش تا کلاس ۵ و سپس کاهش). همچنین با افزایش بارندگی، فرسایش به سمت طبقات پایینتر کاهش یافت. به طور کلی، ارتباط سیستمی معناداری بین پارامترهای اقلیمی و مورفومتری در حوضه مورد مطالعه وجود دارد و ارتفاع به عنوان عامل کنترلکننده اصلی، توزیع دما، بارش و تبخیر را تعیین میکند. یافتههای این پژوهش میتواند در مدیریت و پهنهبندی حوضههای آبخیز مشابه مورد استفاده قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حوضه آبخیز؛ پارامترهای اقلیمی؛ شاخص موقعیت توپوگرافی؛ لندفرم؛ شاخص پوشش گیاهی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 44 |
||