تبیین سازوکارهای اجتماعی شکلگیری سلیقۀ معماری | ||
| نشریه هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی | ||
| دوره 31، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 79-92 اصل مقاله (1.59 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfaup.2026.412603.673177 | ||
| نویسندگان | ||
| نادیه ایمانی* 1؛ فاطمه میرزائی2؛ حسام سلامت3 | ||
| 1استاد گروه معماری داخلی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران. | ||
| 3دکتری جامعه شناسی، گروه جامعه شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تجربۀ مواجهۀ با اثر معماری همواره به‌نوعی ارزیابی زیبایی شناختی می انجامد، اما سازوکار آن همچنان محل بحث است. «سلیقه»، به‌عنوان یکی از مفاهیم کلیدی در تبیین این فرایند، غالباً امری فردی تلقی شده است؛ حال آنکه بررسی ها نشان میدهد سلیقه در بستر سازوکارهای اجتماعی، فرهنگی و گفتمانی شکل می گیرد. مقالۀ حاضر با هدف بازخوانی مفهوم سلیقۀ معماری، در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه می توان سازوکارهای شکلگیری سلیقۀ معماری را تبیین کرد. این تحقیق با بهره گیری از تحلیل مفهومی و بازخوانی تطبیقی دیدگاه های فلسفی، روان شناختی و جامعه شناختی، چارچوبی مفهومی برای تبیین شکل گیری سلیقۀ معماری صورت بندی میکند. یافته های تحقیق نشان میدهد که سلیقۀ معماری نه صرفاً ویژگی‌ای ثابت در فرد یا اثر معماری و نه پیامدی منفعل از ساختارهای اجتماعی است؛ بلکه فرایندی پویا است که در تعامل مداوم میان عاملیت فردی، اثر معماری و ساختارهای اجتماعی شکل میگیرد. پس سلیقه به‌مثابۀ کنشی زیباییشناختی، چارچوبی مفهومی را برای تبیین چگونگی تبدیل تجربۀ مواجهه با معماری به ارزیابی زیباییشناختی و معناگذاری اجتماعی فراهم می‌آورد و توجه را از ارزش‌گذاری انواع سلیقه به تحلیل سازوکارها و فرایندهای تولید و بازتولید آن معطوف می‌سازد. بدین ترتیب، مقاله با بازخوانی سلیقۀ معماری در پیوند میان تجربه، عاملیت و ساختار، مبنایی نظری برای تحلیل تجربۀ معماری و پژوهش های آتی در این حوزه فراهم می آورد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| رژیم سلیقه؛ ساختارهای اجتماعی؛ سلیقۀ معماری؛ کنش زیباییشناختی؛ عاملیت فردی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 269 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 104 |
||