اثر استفاده از تخممرغ غیرخوراکی پخته بهعنوان بخشی از پروتئین و چربی شیر و جایگزین شیر بر عملکرد گوسالههای شیرخوار | ||
| تولیدات دامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 18 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jap.2026.413391.623901 | ||
| نویسندگان | ||
| امیرحسین رضاخانی1؛ علیرضا حسنی بافرانی2؛ علیرضا آقاشاهی3؛ حسین منافی راثی* 2 | ||
| 1مرکز آموزش امام خمینی جهاد کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران | ||
| 2موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 3موسسه تحقیقات علوم دامی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، تهران | ||
| چکیده | ||
| هدف: مدیریت تغذیه خوراک مایع در گوسالهها معمولاً شامل شیر کامل، شیر وازد پاستوریزه و جایگزینهای شیر تجاری است. اگرچه شیر کامل اغلب بهعنوان تغذیه استاندارد در نظر گرفته میشود، ولی هزینه بالای آن عموماً کاربردی بودن آن را محدود میکند. یکی از محدودیتهای اصلی جایگزینهای شیر مورداستفاده در تغذیه گوسالههای شیرخوار، تنوع در کیفیت پروتئین و چربی آن است. تخممرغهای غیرقابل مصرف در تغذیه انسان که حدود ۱۰ درصد تولید جهانی تخممرغ را تشکیل میدهند، منبع بالقوه مغذی باکیفیت بالا برای تغذیه حیوانات در حال رشد هستند. این مطالعه اثرات گنجاندن تخممرغهای آبپز غیرقابلمصرف در تغذیه انسان را بهعنوان جایگزین بخشی از پروتئین و چربی شیر در جیرههای شیر کامل و جایگزین شیر ارزیابی کرد. روش پژوهش: چهل گوساله هلشتاین تازه متولدشده بهطور تصادفی به پنج گروه آزمایشی: 1- شیر کامل 2- شیر کامل + ۱۰ درصد تخممرغ آبپز 3- جایگزین شیر تجاری 4- جایگزین شیر تجاری + ۱۰ درصد تخممرغ آبپز و 5- جایگزین شیر تهیهشده در واحد پرورش حاوی ۲۰ درصد تخممرغ آبپز اختصاص یافتند. تخممرغهای غیرخوراکی تهیه شده از واحدهای مرغ تخمگذار، پس از جداسازی پوسته، کاملاً مخلوط شده و در کیسه های نایلونی به مدت 10 دقیقه آبپز شد. بهمنظور تهیه محلول یکنواخت تخممرغهای پختهشده به نسبت مساوی وزنی با آب داغ مخلوط شده سپس در بطریهای دربسته تا زمان استفاده در یخچال نگهداری شدند.در طول دوره شیرخوارگی، اطلاعات مربوط به وزن و رشد اسکلتی از طریق اندازهگیری دور سینه، ارتفاع از جدوگاه، طول بدن و ارتفاع پین هر دو هفته یکبار، ثبت شد. ثبت امتیاز مدفوع بهصورت روزانه و خونگیری ارزیابی فراسنجههای خونی در دو نوبت، اواسط شیرخوارگی و هنگام از شیرگیری انجام شد. جیره متراکم آغازین به همراه آب از روز پنجم بهطور آزاد در اختیار گوسالهها قرار گرفت و مقدار مصرف آن بهطور روزانه اندازهگیری شد. یافتهها: گوسالههایی که شیر کامل (با یا بدون مکمل تخممرغ) دریافت کردند، نسبت به گروههای جایگزین شیر، بهویژه جایگزین شیر تهیهشده در واحد پرورش، افزایش وزن کل، وزن نهایی بدن و میانگین افزایش وزن روزانه بیشتری نشان دادند. فراسنجههای رشد اسکلتی در بین گروهها مشابه بود. اکثر متابولیتهای پلاسما در محدوده طبیعی باقی ماندند که نشاندهنده پایداری متابولیکی بود، اگرچه کلسترول تحت تأثیر کلسترول جیره قرار گرفت. افزودن تخممرغ به جیرههای حاوی شیر تأثیری بر شاخصهای عملکردی گوسالهها نداشت که بیانگر این است که چنانچه ازنظر اقتصادی جایگزینی 10 درصد از شیر مصرفی گوسالهها با تخممرغ بهصرفه باشد، منجر به کاهش عملکرد نخواهد شد. ولی ۲۰ درصد تخممرغ آبپز در جایگزین شیر تولیدشده در واحد پرورش باعث کاهش مصرف خوراک، افزایش مدت زمان اسهال و اختلال در بازده مصرف خوراک شد که نشاندهنده اثرات منفی احتمالی بر دستگاه گوارش در سطوح بالای مصرف است. نتیجهگیری: درحالیکه تخممرغ پخته غیرقابلمصرف میتوانند بهعنوان منبع غذایی مکمل عمل کنند، جایگزینی آن با بخشی از جیره مایع مصرفی گوسالهها تا سطح 10 درصد تغییری در شاخصهای عملکرد و سلامت ایجاد نمیکند ولی افزودن آنها، در سطوح بالا در جایگزینهای شیر باکیفیت پایینتر، میتواند مصرف، سلامت روده و عملکرد رشد را مختل کند؛ بنابراین، فرمولاسیون و ارزیابی دقیق قبل از کاربرد عملی در سامانههای پرورش گوساله ضروری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تخممرغ پخته غیرخوراکی؛ جایگزین شیر؛ دوره قبل از شیرگیری؛ گوسالههای شیری | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 44 |
||