پیشبینی عملکرد گندم دیم برای ارزیابی تناسب اراضی در یک منطقه نیمهخشک: مقایسه روش فائو-AEZ و مدل AquaCrop | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 19 مرداد 1405 اصل مقاله (2.08 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2026.416379.670159 | ||
| نویسندگان | ||
| محسن دویرند1؛ فریدون سرمدیان* 1؛ میر ناصر نویدی2 | ||
| 1گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 2بخش تحقیقات شناسایی خاک و ارزیابی اراضی، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران | ||
| چکیده | ||
| ارزیابی کمی تناسب اراضی برای محصولات دیم در مناطق نیمهخشک، نیازمند روشهایی بادقت قابلقبول در پیشبینی عملکرد است. در این پژوهش، توانایی دو رویکرد AEZ و مدل AquaCrop در پیشبینی عملکرد گندم دیم (رقم آذر۲) در منطقه حلب (استان زنجان) مقایسه شد. دادههای اقلیمی دو فصل زراعی (۲۰۲۲-۲۰۲۳ و ۲۰۲۳-۲۰۲۴)، ویژگیهای خاک 11 پروفیل و عملکرد واقعی گندم اندازهگیری گردید. عملکرد قابلدستیابی با روش AEZ از طریق محاسبه عملکرد پتانسیل، اعمال تنش آبی و شاخص ادافیکی برآورد شد. مدل AquaCrop نیز کالیبره و اجرا گردید. ارزیابی دقت با شاخصهای MAE، RMSE،nRMSE، r2 و R² انجام شد. نتایج نشان داد مدل AquaCrop (155/0=MAE، 189/0=RMSE تن در هکتار، 57%/10=nRMSE، 777/0=r2 و 657/0=R2) نسبت به روش AEZ (178/0=MAE، 235/0=RMSE تن در هکتار، 17%/13=nRMSE، 728/0=r2 و 544/0=R2) از دقت بالاتری برخوردار است. برتری AquaCrop ناشی از شبیهسازی پویای روزانه تنش آبی تفکیک تبخیر از تعرق است. طبقهبندی تناسب اراضی نشان داد که تمامی واحدهای اراضی با وجود تفاوت در برآوردهای دو مدل، در کلاس S2 قرار میگیرند و عملکرد پیشبینیشده تمام واحدها بالاتر از عملکرد بحرانی (۴۱۲ کیلوگرم در هکتار) است که بیانگر توجیه اقتصادی کشت در منطقه میباشد. بر اساس یافتهها، مدل AquaCrop برای پیشبینی عملکرد در سطح مزرعه و ارزیابی دقیق تناسب اراضی در شرایط دیم مناسبتر است، در حالی که روش AEZ برای برنامهریزی کلان منطقهای کاربرد بیشتری دارد. توسعه مدلهای ترکیبی که شبیهسازی پویای تنش آبی را با زیرمدلهای جذب عناصر غذایی تلفیق کنند، برای افزایش دقت پیشبینی در مطالعات آتی توصیه میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزیابی کمی تناسب اراضی؛ گندم دیم؛ AEZ؛ AquaCrop؛ پیشبینی عملکرد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 112 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 72 |
||