مدیریت ریسکهای عملیاتی در واحدهای صنعتی پرورش گاو شیری: رویکردی مبتنی بر FMEA | ||
| تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران | ||
| دوره 57، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 311-328 اصل مقاله (1.65 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijaedr.2026.410517.669421 | ||
| نویسندگان | ||
| علی مولایی؛ علی فیروززارع* ؛ نازنین یوسفیان | ||
| گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| دامداریهای صنعتی در مناطق نیمهخشک با ریسکهای عملیاتی متعددی مواجهاند که میتواند تداوم کسبوکار و بهرهوری آنها را تهدید کند. هدف از این مطالعه، شناسایی و اولویتبندی ریسکهای عملیاتی در نظامهای دامداری صنعتی با استفاده از شواهد بهدستآمده از ۵۰ واحد پرورش گاو شیری در شهرستان مشهد واقع در شمالشرقی ایران است. برای این منظور، رویکرد تجزیهوتحلیل حالت و اثرات خطا (FMEA) بهمنظور تدوین یک فهرست ثبت ریسک و طبقهبندی ریسکها در حوزههای عملکردی اصلی به کار گرفته شد. سپس، اعداد اولویت ریسک بر اساس سه شاخص شدت، وقوع و قابلیت تشخیص محاسبه گردید. نمرات ریسک از طریق ارزیابیهای ساختاریافته مبتنی بر نظر کارشناسان با حضور ذینفعان کلیدی واحدها استخراج شد و بهمنظور رتبهبندی مخاطرات و برجستهسازی خوشههای با اولویت بالا، تجمیع گردید. نتایج نشان میدهد که نوسانات مرتبط با خوراک دام (شوکهای قیمتی و ناپایداری کیفیت)، نقص در کنترل ریزاقلیم (اختلال در سیستمهای سرمایش و تهویه)، بیثباتی نیروی کار (جابهجایی کارکنان و شکاف مهارتی) و اختلال در زنجیره سرد (قابلیت اطمینان در جابهجایی و نگهداری شیر) در زمره بحرانیترین ریسکها قرار دارند. این ریسکها نهتنها مکرر یا شدید هستند، بلکه تشخیص زودهنگام آنها نیز دشوار است؛ امری که احتمال وقوع زیانهای پیدرپی را از طریق کاهش تولید شیر، عوارض مرتبط با سلامت گله و توقف عملیات، افزایش میدهد. یافتهها حاکی از آن است که تقویت مدیریت پیشگیرانه بهمنظور کاهش تواتر وقوع و رفع کاستیهای مربوط به قابلیت تشخیص در ریسکهای دارای اولویت بالا، امری ضروری است. اقدامات کلیدی در این زمینه شامل پایش سیستماتیک کیفیت خوراک، مراقبت و ارزیابی مستمر سلامت گله، و همچنین نگهداری و تعمیرات مبتنی بر قابلیت اطمینان برای سیستمهای سرمایشی، تهویه و خنککننده شیر است. افزون بر این، بهبود سازوکارهای حمایتی نهادی - بهویژه خدمات مشاورهای و ترویجی، ترتیبات معتبر و شفاف انتقال ریسک و حکمرانی کارآمدتر تعاونیها- میتواند ظرفیت اجرایی و تابآوری را ارتقا بخشد. در مجموع، این مطالعه یک اولویتبندی مبتنی بر شواهد را ارائه میدهد تا مدیران واحدها و سیاستگذاران را بهسوی مدیریت یکپارچه ریسکهای عملیاتی در واحدهای صنعتی پرورش گاو شیری تحت محدودیتهای مناطق نیمهخشک هدایت نماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تابآوری؛ تغییرپذیری اقلیمی؛ مشهد؛ عدمقطعیت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 45 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 79 |
||