شاخصهای مدیریتی مرتبط با زایش، نمره وضعیت بدنی و بروز بیماریهای متابولیک در گلههای گاو شیری هلشتاین در طی تابستان و زمستان در استان اصفهان | ||
| تولیدات دامی | ||
| مقاله 5، دوره 28، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 349-364 اصل مقاله (1.11 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jap.2026.410083.623897 | ||
| نویسندگان | ||
| عباس رجایی راد* 1؛ غلامرضا قربانی2؛ محمد چوپانی3؛ علی جبارزارع4 | ||
| 1نویسنده مسئول، گروه علوم دامی، گرایش تغذیه نشخوارکنندگان، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. رایانامه: rajaeerad@iut.ac.ir | ||
| 2گروه علوم دامی، گرایش تغذیه نشخوارکنندگان، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. رایانامه : ghorbani@iut.ac.ir | ||
| 3گروه علوم دامی، گرایش فیزیولوژی دام، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. رایانامه: m.choupani@ag.iut.ac.ir | ||
| 4گروه علوم دامی، گرایش ژنتیک و اصلاح نژاد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. رایانامه: ali.jabar1121@gmail.com | ||
| چکیده | ||
| هدف: تنش گرمایی یکی از مهمترین عوامل محدودکننده سلامت و بهرهوری گاوهای شیری در مناطق گرم و خشک ایران، بهویژه استان اصفهان، محسوب میشود و میتواند شاخصهای مدیریتی دوره انتقال، وضعیت بدنی، تعادل متابولیکی و بروز بیماریهای پس از زایش را تحت تأثیر قرار دهد. هدف از این مطالعه بررسی اثر فصل (تابستان و زمستان) بر شاخصهای مدیریتی زمان زایش، وضعیت بدنی، ناهنجاریهای متابولیک پس از زایش، وضعیت کلسیم خون و پیامدهای تولیدمثلی در گلههای صنعتی گاو شیری هلشتاین استان اصفهان بود. روش پژوهش: این پژوهش در قالب طرح کاملاً تصادفی در چهار گاوداری صنعتی هلشتاین استان اصفهان طی دو فصل تابستان و زمستان با ۸۵۵ رأس گاو شیری انجام شد. دادههای هواشناسی روزانه جهت محاسبه شاخص دما-رطوبت (THI) جمعآوری گردید. شاخصهای مدیریتی زایش، نمره وضعیت بدنی (BCS)، طول دوره آبستنی، طول دوره خشکی و حجم آغوز ثبت شد. همچنین بروز ناهنجاریهای متابولیک شامل جفتماندگی، متریت، هیپوکلسیمی و کتوز، میزان حذف دام تا ۶۰ روز پس از زایش و نرخ گیرایی در تلقیح اول موردارزیابی قرار گرفت. غلظت سرمی کلسیم در زمان زایش و روز سوم پس از زایش اندازهگیری شد. همچنین غلظت سرمی بتاهیدروکسی بوتیرات نیز در روز 10 پس از زایش پایش شد. دادهها با استفاده از مدلهای آماری مناسب و با در نظر گرفتن اثرات فصل، گله، دوره شیردهی و اثرات متقابل آنها تحلیل شدند. تمامی پیشفرضهای آماری از جمله نرمالبودن باقیماندهها و همگنی واریانسها قبل از تحلیل نهایی بررسی و تأیید شدند. یافتهها: نتایج نشان داد که مقدار THI در فصل تابستان در محدوده 74 تا 82 قرار داشت که بیانگر تنش گرمایی متوسط تا شدید بود. طول دوره آبستنی در گاوهای با اولین دوره شیردهی در هر گله نسبت به گاوهای چندشکم زایش کاهش یافت (05/0P<). مدیرت گلهها اثر معنیداری بر نمره بدنی در زمان زایش داشت (05/0P<). حجم آغوز تولیدی در گاوهای با چندین دوره شیردهی بهطور معنیداری کمتر از گاوهای شکماول بود (05/0P<). همچنین حجم آغوز تولیدی در فصل تابستان تمایل به کاهش داشت (07/0=P). طول دوره خشکی نیر در فصل تابستان کاهش یافت (05/0P<). بروز جفتماندگی و متریت تحت تأثیر فصل، گله و دوره شیردهی قرار گرفت و بیشترین میزان این ناهنجاریها در فصل زمستان مشاهده شد (05/0P<). هر چند بروز سخت زایی در تابستان افزایش یافت (05/0P<). غلظت کلسیم سرم در تابستان بهطور معنیداری کمتر از زمستان بود (05/0P<) و شیوع هیپوکلسمی و کتوز، بهویژه در گاوهایی با چندین دوره شیردهی بیشتر بود (05/0P<). نرخ حذف دام تا ۶۰ روز پس از زایش در بین گلهها متفاوت بود و بیشترین میزان آن در گله C در هر دو فصل مشاهده شد. نتیجهگیری: نتایج این مطالعه نشان داد مدیریت گلهها و تفاوت بین دورههای شیردهی، نقش مشهودی در بروز بیماریهای متابولیک و عوامل مرتبط با زایش، دارد. هرچند که تنش گرمایی بروز جفت ماندگی و متریت را کاهش میدهد، اما نقش تعیینکنندهای در کاهش طول دوره خشکی و حجم آغوز تولیدی در گاوهای شیری دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کلیدواژهها: تنش گرمایی؛ اختلالات متابولیک؛ دوره انتقال؛ گاو شیری؛ وضعیت بدنی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 151 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3 |
||