طراحی مشاغل معنی بخش، ارزشبخش و اثربخش | ||
| مدیریت دولتی | ||
| دوره 17، شماره 4، 1404، صفحه 805-830 اصل مقاله (956.82 K) | ||
| نوع مقاله: سخن سردبیر | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jipa.2025.108375 | ||
| نویسنده | ||
| آرین قلی پور* | ||
| استاد، گروه رهبری و سرمایه انسانی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| یکی از سؤالهای جدی از مدیریت منابع انسانی این است که چگونه میتوان شغلی طراحی کرد که برای شاغل معنیدار باشد، برای سازمان ارزش بیافریند و برای جامعه تأثیر مثبت در پی داشته باشد. طراحی شغل به معنای تعیین محتوای شغل و چگونگی سازماندهی اجزای شغل (شامل مسئولیتها، وظایف، ارتباطات، اختیارات و ...) در کنار یکدیگر است. رویکردهای طراحی شغل را میتوان در طیفی جای داد که یکسوی آن رویکرد مکانیکی و سادهساز (با تأکید بر تخصصگرایی) و سوی دیگر آن رویکردهای انگیزشی و انسانگرایانه (با تأکید بر غنای شغلی و معنابخشی) قرار دارند. کموبیش در هر هفته، گزارشهایی منتشر میشود که هوش مصنوعی در حال تحدید و تهدید ساحت اجتماعی انسان است و در این بین تمرکز زیادی روی از بین رفتن مشاغل انسانها و سپردن آنها به هوش مصنوعی میشود. اغلب این گزارشها پیشبینی میکنند که بهزودی، مشاغل زیادی از بین میرود و به هوش مصنوعی سپرده میشود. در واقع، نگرانی اصلی زمانی بروز میکند که طراحی شغل فاقد معنا و ارزشمند باشد؛ در چنین مواردی، منطقیتر آن است که چنین شغلی به هوش مصنوعی واگذار شود. مشاغل غنی، معنیدار و ارزشبخش زیبنده انجام توسط انسانها هستند و بقیه مشاغل بهتر است به هوش مصنوعی سپرده شود. در این بین مسئولیت مدیریت منابع انسانی بسیار سنگین است. بسیاری از مشاغل کنونی در سازمانها، فاقد ویژگیهای غنی، معنادار، هدفمند، توانمندساز و ارزشآفرین هستند؛ چرا که رویکرد حاکم بر طراحی آنها، همچنان از الگوی مکانیکی و تیلوریستی پیروی میکند. در چنین شرایط، مدیریت سازمانها به اتخاذ تغییر رویکرد جدی در طراحی مشاغل نیاز دارد تا شغل برای کارکنان بهسمت غنی و معنادار بودن حرکت کند؛ مثلاً حداقل چند وظیفه دارای آزادی عمل و اختیار در شغل وجود داشته باشند، اهداف شغلی مشخص باشند و کارکنان بتوانند نتایج و خروجی شغل خود را ببیند. مدل هوشمند طراحی کار[1]، یکی از جامعترین چارچوبهای طراحی کار است که در پاسخ به تغییرات گسترده محیط کار، دیجیتالی شدن، گسترش دورکاری، کار هیبریدی و تحول مشاغل ارائه شده و تلاش میکند تا ویژگیهای یک شغل معنیدار، اثربخش و ارزشآفرین را در پنج بُعد اصلی طبقهبندی کند. البته تأکید این مدل و همۀ مدلهای طراحی مشاغل در سطح فرد است و به عوامل سازمانی کلان و تأثیرات اجتماعی آنها نمیپردازند. [1]. SMART Model of Work Design | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 35 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 27 |
||