برآورد زمانی-مکانی تبخیر و تعرق واقعی حوزه آبریز هیرمند با استفاده از الگوریتم سبال (SEBAL) و داده‌های سنجش از دور | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 03 شهریور 1405 اصل مقاله (1.83 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2026.416500.670158 | ||
| نویسندگان | ||
| محبوبه ابراهیمیان* 1؛ علی خسروانی‌زاده2؛ سمیه میرشکاری3 | ||
| 1گروه پژوهشی منابع آب، پژوهشکده تالاب بین‌المللی هامون، پژوهشگاه زابل، زابل. | ||
| 2اﺳﺘﺎدﯾﺎر گروه ﻋﻠﻮم آﺑﺰﯾﺎن، پژوهشکده ﺗﺎﻟﺎب ﺑﯿﻦاﻟمللی هامون، پژوهشگاه زاﺑﻞ. ایران. | ||
| 3گروه زراعت و اصلاح نباتات، پژوهشکده کشاورزی، پژوهشگاه زابل، زابل. | ||
| چکیده | ||
| تبخیروتعرق واقعی (ETa) مهم‌ترین جزء بیلان آب در حوزه‌های خشک و نیمه‌خشک است که تعیین کمّی آن برای مدیریت پایدار منابع آب ضروری است. در این پژوهش، توزیع زمانی-مکانی ETa حوزه آبریز هیرمند (مساحت حدود ۲۸۰ هزار کیلومتر مربع) در سال ۲۰۲۳ با اجرای الگوریتم بیلان انرژی سطحی (SEBAL) در بستر پلتفرم گوگل ارث انجین (GEE) برآورد شد. داده‌های ورودی شامل بازتاب سطحی (MOD09GA)، دمای سطح زمین (MOD11A1) و پارامترهای جوی ERA5-Land بودند. میانگین ETa سالانه حوزه ۶۷۰ میلی‌متر در سال برآورد شد که از الگوی کاهشی مشخص از بالادست کوهستانی (بیش از ۱۱۰۰ میلی‌متر در سال) به پایین‌دست بیابانی (کمتر از ۱۰۰ میلی‌متر در سال) پیروی می‌کند. بیشینه فصلی در بهار (۷۴۵ میلی‌متر بر فصل) و کمینه در زمستان (نزدیک به صفر) مشاهده شد. تحلیل همبستگی نشان داد که تابش خالص (R = +0.703) و دمای سطح زمین (R = −0.933) به‌ترتیب قوی‌ترین همبستگی مثبت و منفی را با ETa دارند، در حالی که NDVI (R = +0.372) و آلبدو (R = −0.053) همبستگی ضعیف‌تری نشان دادند. اعتبارسنجی در مقایسه با محصول MOD16 ضریب همبستگی R = 0.858 و ضریب تعیین R² = 0.736 را نشان داد که الگوی مکانی مناسبی را تأیید می‌کند. بیش‌برآورد سیستماتیک SEBAL نسبت به MOD16 (PBIAS = +283.9%) به تفاوت رویکرد محاسباتی دو مدل و کم‌برآورد شناخته‌شده MOD16 در مناطق خشک نسبت داده می‌شود. یافته‌های این پژوهش می‌تواند چارچوب کمّی مناسبی برای مدیریت منابع آب حوزه فرامرزی هیرمند فراهم کند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تبخیر و تعرق واقعی؛ الگوریتم سبال؛ مودیس؛ گوگل ارث انجین؛ بیلان انرژی سطحی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 138 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 109 |
||