اثر تخریب و احیاء پوشش های گیاهی بر شاخص های حاصلخیزی زیستی و بافت خاک در اکوسیستم های معتدل ناحیه خزری | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 57، شماره 6، شهریور 1405، صفحه 1289-1306 اصل مقاله (1.38 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2026.410982.670099 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه حیدری1؛ یحیی کوچ* 2 | ||
| 1محقق پسا دکتری گروه مرتعداری ، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران | ||
| 2گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران | ||
| چکیده | ||
| تغییرات پوشش گیاهی ناشی از بهرهبرداری جنگل میتواند بر فرآیندهای اکولوژیکی و ویژگیهای خاک اثرگذار باشد. با توجه به اهمیت خاک در حفظ عملکرد اکوسیستم، پایش شاخصهای زیستی خاک در کنار ویژگیهای فیزیکی، بهویژه بافت خاک، ضروری است. با وجود مطالعات متعدد درباره ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک، شاخصهای زیستی حاصلخیزی خاک کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند. این پژوهش با هدف بررسی اثر تخریب و احیای پوشش گیاهی بر شاخصهای حاصلخیزی زیستی و بافت خاک در هفت رویشگاه شامل جنگل طبیعی، جنگل تخریبیافته، جنگلکاری توسکا، پلت، پلت–توسکا، سکویا و گراسلند در اکوسیستمهای معتدل ناحیه خزری انجام شد. تعداد ۳۶ نمونه خاک از سه عمق 0–10، 10–20 و 20–30 سانتیمتر برداشت و پس از انتقال به آزمایشگاه تجزیه شد. دادهها با استفاده از آزمون آنالیز واریانس و دانکن تحلیل شدند. نتایج نشان داد بیشترین شاخص نسبت رس در گراسلند و کمترین آن در رویشگاه پلت مشاهده شد. رویشگاههای سکویا و پلت–توسکا بیشترین سطح بحرانی ماده آلی را داشتند، در حالیکه گراسلند کمترین مقدار را نشان داد. شاخص حاصلخیزی زیستی در عمق 0–10 سانتیمتر برای جنگل طبیعی و توسکا در سطح خوب و سایر کاربریها در سطح متوسط قرار گرفت. تحلیل مؤلفههای اصلی ارتباط مثبت تنفس خاک و زیتوده میکروبی کربن با ماده آلی را نشان داد. بر این اساس، پیشنهاد میشود شاخص حاصلخیزی زیستی بهعنوان معیار ارزیابی احیای اراضی تخریبیافته استفاده شده و کاشت توسکا بهعنوان گزینهای مؤثر در بهبود کیفیت زیستی خاک مدنظر قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اقلیم معتدله؛ تغییرات کاربری؛ جنگلزدایی؛ جنگلکاری؛ عمق خاک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 89 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 108 |
||