ارزیابی ریسک سلامت فلزات سنگین در بهره‌برداری از آبخوان (مطالعه موردی: محدوده مطالعاتی اصفهان و کاشان) | ||
| مدیریت آب و آبیاری | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 08 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwim.2026.418222.1322 | ||
| نویسندگان | ||
| زینب امیری1؛ روح الله نوری2؛ حمید کاردان مقدم* 3؛ احمد شرافتی4؛ مجید حسین زاده5 | ||
| 1دانشجوی دکتری مهندسی عمران،دانشگاه ازاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران | ||
| 2موسسه جغرافیا و لیمنولوژی نانجینگ، آکادمی علوم چین 2- دانشگاه آکادمی علوم چین | ||
| 3استادیار پژوهشی موسسه تحقیقات آب وزارت نیرو، تهران، ایران | ||
| 4دانشیار گروه مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی-واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران | ||
| 5استادیار گروه مهندسی عمران دانشگاه علم و صنعت. تهران. ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف این پژوهش ارزیابی ریسک سلامت سرطان‌زا و غیرسرطان‌زای ناشی از نه فلز سنگین شامل آرسنیک، کادمیوم، کروم، مس، آهن، نیکل، سرب، سلنیوم و روی در آبخوان‌های اصفهان–برخوار و کاشان است. 33 نمونه (18 نمونه از آبخوان اصفهان–برخوار و 18 نمونه از آبخوان کاشان) در سال 1403 جمع‌آوری و غلظت فلزات سنگین با استفاده از دستگاه ICP-MS اندازه‌گیری شد. ارزیابی ریسک سلامت براساس دستورالعمل‌های سازمان حفاظت محیط زیست ایالات متحده (USEPA) و با محاسبه شاخص‌های دریافت مزمن روزانه(CDI)، ضریب خطر(HQ)، شاخص خطر (HI) و ریسک سرطان‌زایی افزایشی مادام‌العمر (ILCR) برای کودکان و بزرگسالان انجام گرفت. نتایج نشان داد آرسنیک مهم‌ترین عامل ایجاد ریسک سلامت در هر دو آبخوان بود، در حالی که نیکل و روی نیز در برخی نقاط موجب افزایش شاخص‌های ریسک شد. در تعدادی از نمونه‌ها غلظت آن‌ها از حدود مجاز سازمان جهانی بهداشت (WHO) فراتر رفت. شاخص HQ آرسنیک در هر دو آبخوان برای هر دو گروه سنی از حد قابل‌قبول (HQ>1) تجاوز کرد. همچنین 4/44 و 7/66 درصد از نمونه‌های آبخوان‌های اصفهان–برخوار و کاشان به‌ترتیب برای بزرگسالان و 8/77 و 100 درصد از نمونه‌ها برای کودکان دارای شاخص خطر تجمعی (HI>1) بودند. مقادیر ILCR نیز در آبخوان کاشان برای هر دو گروه سنی بیشتر از آبخوان اصفهان–برخوار برآورد شد. به‌طور کلی، نتایج نشان داد که آبخوان کاشان از نظر ریسک سلامت در وضعیت نامطلوب‌تری قرار دارد و کودکان آسیب‌پذیرترین گروه در برابر مواجهه با فلزات سنگین هستند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| آبخوان اصفهان–برخوار؛ آبخوان کاشان؛ ارزیابی ریسک سلامت؛ فلزات سنگین | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 148 |
||