شناسایی عوامل مؤثر بر دوبارهکاری سدهای بتنی: یک رویکرد ترکیبی مبتنی بر تصمیمگیری چندمعیاره و یادگیری ماشین | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 57، شماره 6، شهریور 1405، صفحه 1467-1489 اصل مقاله (1.32 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2026.412628.670116 | ||
| نویسندگان | ||
| حامد راضی ماهی الجیلاوی1؛ میرعلی محمدی* 2؛ محمد خردرنجبر3؛ شاهین رفیعی4 | ||
| 1گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران | ||
| 2گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی، دانشکاه ارومیه | ||
| 3گروه مهندسی عمران، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران | ||
| 4چهار راه دانشکده- دانشکدگان (پردیس) کشاورزی و منابع طبیعی- دبیرخانه- گروه ماشین های کشاورزی - برسد به دست شاهین رفیعی | ||
| چکیده | ||
| دوبارهکاری در پروژههای بزرگ سدسازی، پدیدهای پرهزینه و تأخیرزا است که به دلیل خطاها، تغییرات طراحی یا نقصهای اجرایی رخ میدهد و کیفیت، بهرهوری و ایمنی سازه را به شدت تهدید میکند. این پژوهش با رویکرد نوین تلفیقی تصمیمگیری چندمعیاره-یادگیری ماشین، عوامل مؤثر بر دوبارهکاری را شناسایی، وزندهی و اولویتبندی نمود. دادهها از ۲۶ خبره متخصص با پرسشنامهای دوسطحی (۱۰ معیار اصلی و ۱۰۰ زیرمعیار) بر اساس طیف لیکرت جمعآوری شد. وزندهی تصمیمگیری چندمعیاره با چهار روش (تکنیک ساده ارزیابی چندویژگی، آنتروپی شانون، اهمیت معیارها از طریق همبستگی میانمعیاری و مرکزثقل رتبهای) و میانگین هندسی انجام گرفت که سه معیار برتر طراحی و فناوری (وزن ≈31/0)، زمینشناسی و زیستمحیطی (18/0) و قانونی و قراردادی (12/0) را نشان داد. ده زیرمعیار برتر شامل نفوذ آب زیرزمینی، هزینه بالای فناوریهای دیجیتال، مشکلات امنیت سایبری، نقص در تراکم بتن و فشارهای سیاسی (فاصله وزنی کم ≈008/0) بودند. برای تقویت دقت، 10 مدل یادگیری ماشین آموزش داده شد. رگرسیون کمترین مربعات جزئی با خطای میانگین مربعات آزمون 0028/0 و ضریب تعیین آزمون 9984/0 بهترین عملکرد را داشت؛ مدلهای رگرسیون ریج بیزی منظم شده و رگرسیون ریج نیز با ضریب تعیین 997/0 در رتبههای بعدی بودند. اهمیت پیشبینیشده مدلهای برتر، عوامل ژئوتکنیکی (نفوذ آب زیرزمینی: 9/3)، کیفیت بتن (متراکم≈ 6/5) و فناوریهای دیجیتال (هزینه بالا≈ ۳/۳) را در صدر تأیید کرد که با وزنهای تصمیمگیری چندمعیاره همخوانی کامل داشت. رویکرد تلفیقی، دقت پیشبینی را تا 99.8 درصد افزایش داد و ابزاری پویا برای مدیریت پیشگیرانه ارائه نمود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دوبارهکاری؛ سد بتنی؛ تصمیمگیری چندمعیاره؛ یادگیری ماشین؛ مقیاس لیکرت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 79 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 89 |
||