مقایسه تطبیقی مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی ایران با کشورهای منتخب: تعیین و اولویتبندی معیارها با استفاده از روش دلفی و تحلیل سلسله مراتبی فازی | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 09 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2026.419569.2935 | ||
| نویسندگان | ||
| منا عزیزی جلیلیان* 1؛ سعید لطفی خواه2؛ حسین طرهانی3؛ علی پاک4 | ||
| 1دانش آموخته دکترای محیط زیست-آمایش محیط زیست | ||
| 2کارشناس مهندسی و مدیریت سواحل، شرکت مهندسین مشاور سازهپردازی ایران | ||
| 3کارشناس طرح مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی، اداره کل مهندسی سواحل و بنادر، سازمان بنادر و دریانوردی | ||
| 4استاد گروه مهندسی ژئوتکنیک، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف | ||
| چکیده | ||
| مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی به دلیل پیچیدگی ساختارهای نهادی، تنوع ذینفعان و فشارهای ناشی از توسعه، نیازمند رویکردی نظاممند برای ارزیابی و بهبود فرایندهای مطالعه و اجرا است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی نقاط قوت و چالشهای مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی در ایران و کشورهای منتخب، تعیین معیارهای مقایسه تطبیقی، اولویتبندی آنها و شناسایی مهمترین چالشهای طرح مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی ایران انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، تلفیقی از رویکردهای کیفی و کمی است. در مرحله نخست، منابع معتبر کشورهای منتخب بررسی و نقاط قوت و چالشهای آنها استخراج شد. سپس با اجرای سه مرحله روش دلفی و مشارکت متخصصان، هفت معیار مقایسه تطبیقی تعیین و اعتبارسنجی شد. در ادامه، اهمیت نسبی معیارها با استفاده از تحلیل سلسلهمراتبی فازی محاسبه و وضعیت ایران بر اساس نظر خبرگان ارزیابی شد. نتایج نشان داد رویکرد اجرایی با وزن 252/0 بالاترین اهمیت را دارد و پس از آن رویکرد مطالعاتی و دادهها و اطلاعات قرار میگیرند. همچنین، فاصله میان مطالعات و اجرا، محدودیت منابع مالی پایدار و ضعف هماهنگی نهادی به عنوان مهمترین چالشهای طرح مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی ایران شناسایی شدند. یافتهها نشان داد ایران از پشتوانه مطالعاتی، نیروی انسانی متخصص و تجربه تدوین برنامههای ملی و استانی برخوردار است، اما بهرهگیری مؤثر از این ظرفیتها مستلزم تقویت سازوکارهای نهادی و اجرایی، تأمین منابع مالی پایدار، استقرار نظام پایش مستمر و مشارکت فعال دستگاههای اجرایی و ذینفعان است. نتایج پژوهش میتواند مبنایی برای ارزیابی و بهبود برنامههای مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی و انجام مطالعات مقایسهای در سایر کشورها و مناطق ساحلی باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ICZM؛ نقاط قوت؛ چالشها؛ رویکرد اجرایی؛ هماهنگی نهادی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 57 |
||