اصلاح اریبی پارامتر دما با روش MVT در جنوب ایران با استفاده از مدل اقلیم جهانی CESM2 در آینده نزدیک | ||
| فیزیک زمین و فضا | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 22 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jesphys.2026.411435.1007760 | ||
| نویسنده | ||
| نفیسه پگاه فر* | ||
| استادیار پژوهشکده علوم جوی، پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی | ||
| چکیده | ||
| اصلاح اریبی (Bias correction, BC) دادههای جهانی به دلیل تاثیر بر ریزمقیاسنمایی آنها اهمیت زیادی دارد. هدف از این تحقیق، اصلاح اریبی پارامتر دما با بهکارگیری روشی نوین (Mean and Variance with non-linear Trend, MVT) در منطقه جنوب ایران است. این روش مبتنی بر میانگین و واریانس بینسالی داده اقلیمی و روندغیرخطی همادی چندمدلی با کاربست تجزیه مد تجربی همادی است. اقلیم میانگین و واریانس بینسالی با استفاده از دادههای ERA5 و مدل اقلیمی CESM2 بهدست آمده و روند غیرخطی از میانگین همادی نوزده مدل اقلیم جهانی CMIP6-GCM استخراج شد. مدل ضمن اعتبارسنجی در دوره تاریخی 2014-1976 برای دوره آینده نزدیک (2056-2027) تحت سناریوهای انتشار زیاد و کم (SSP126 و SSP585) با تفکیک افقی 25/1 درجه در راستای طول و عرض جغرافیایی برای اریبی دما برای استانهای سیستان و بلوچستان، کرمان، هرمزگان، بوشهر و فارس تصحیح شد. مدل CESM2-BC ضمن بهبود کیفیت میانگین اقلیمی، واریانس بینسالی و رخدادهای حدی، آشفتگی آماری موجود در صدکهای مدل خام را اصلاح کرد. این تصحیح اریبی کاملاً وابسته به فصل و نوع صدک بوده و بیشترین و موفقترین اصلاح در دُم گرم توزیع دما روی داد. در حالیکه دُم سرد توزیع تغییرات محدودتری را تجربه کرد و در برخی ماههای سرد با تشدید ناچیز سردگرایی همراه بود. تحلیل اعمال تصحیح اریبی بر اقلیم آتی حاکی از وابستگی پایداری روش به سناریوی انتشار بود و در سناریوی SSP585 وابستگی زمانی بیشتری نسبت به SSP126 مشاهده شد و اختلاف میان مقادیر ماهانه دما حاصل از مدل CESM2 و CESM2-BC در اغلب ماهها روند صعودی نشان داد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اصلاح اریبی؛ روش MVT؛ دمای سطحی؛ نیمه جنوبی ایران | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 42 |
||