شناسائی مولفههای حکمرانی شرکتی مرتبط با عملکرد کارآفرینانه در صنعت فولاد ایران | ||
| فصلنامه علمی پژوهشی توسعه کارآفرینی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 24 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقالات پژوهشی- کیفی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jed.2026.416693.654701 | ||
| نویسنده | ||
| مهدی Khatami* | ||
| دانشجوی دکتری ،گروه سازمانی دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| **چکیده** **هدف:** حکمرانی شرکتی و کارآفرینی سازمانی از مهمترین عوامل ارتقای رقابتپذیری و خلق ارزش در بنگاههای اقتصادی محسوب میشوند. با وجود گسترش مطالعات در این حوزه، همچنان شناخت محدودی از نحوه ارتباط و نقش مؤلفههای مختلف حکمرانی شرکتی با عملکرد کارآفرینانه در صنایع راهبردی کشورهای درحالتوسعه، بهویژه در بستر اقتصادی و نهادی ایران، وجود دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفههای حکمرانی شرکتی مرتبط با عملکرد کارآفرینانه در صنعت فولاد ایران و تبیین نقش آنها در توسعه فعالیتهای کارآفرینانه سازمانی انجام شد. **روش:** این پژوهش با رویکرد کیفی و مبتنی بر پارادایم تفسیری انجام شد. جامعه مورد مطالعه شامل شرکتهای فعال در صنعت فولاد ایران بود. با توجه به ماهیت پژوهش و هدف آن در شناسایی عمیق مؤلفههای حکمرانی شرکتی مرتبط با عملکرد کارآفرینانه، 13 شرکت فولادی پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران، به شیوه نمونهگیری هدفمند و بر اساس معیارهایی از جمله ارتباط با موضوع پژوهش، برخورداری از ساختارهای رسمی حکمرانی شرکتی و امکان دسترسی به اطلاعات و مشارکتکنندگان واجد شرایط، بهعنوان موارد مورد مطالعه انتخاب شدند. مشارکتکنندگان پژوهش شامل 16 نفر از مدیران و خبرگان مرتبط با شرکتهای مورد مطالعه بودند که بر اساس تجربه مدیریتی، دانش تخصصی و آشنایی با حوزههای مدیریت، حکمرانی شرکتی و نوآوری انتخاب شدند. فرایند نمونهگیری و انجام مصاحبهها تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته و عمیق گردآوری و با استفاده از روش کدگذاری سهمرحلهای چارمز، شامل کدگذاری اولیه، متمرکز و محوری، تحلیل شد. همچنین، برای افزایش دقت، انسجام و قابلیت ردیابی فرایند تحلیل دادهها از نرمافزار MAXQDA استفاده شد. **یافتهها:** یافتههای پژوهش نشان داد که مجموعهای از مؤلفههای حکمرانی شرکتی میتوانند از مسیرهای مختلف با عملکرد کارآفرینانه شرکتهای فولادی مرتبط باشند. در مجموع، هفت مؤلفه اصلی شامل شفافیت و پاسخگویی، محیط نظارتی و نهادی، شبکه ارتباطی شرکت، ساختار مالکیت و ترتیبات نهادی، ساختار و مسئولیتهای هیئتمدیره، حمایت از حقوق سهامداران خرد، و فرهنگ سازمانی و پذیرش ریسک شناسایی شد. نتایج نشان داد که ارتقای شفافیت اطلاعاتی و پاسخگویی مدیریتی، کاهش ابهام اطلاعاتی و بهبود نظارت و تصمیمگیری راهبردی را به همراه دارد و میتواند زمینه مناسبتری برای شناسایی و بهرهگیری از فرصتهای نوآورانه فراهم کند. همچنین، استقرار سازوکارهای نظارتی کارآمد، مشارکت فعال هیئتمدیره در تصمیمگیریهای راهبردی و وجود ساختار مالکیت و ترتیبات نهادی مناسب، هماهنگی و تخصیص منابع برای فعالیتهای کارآفرینانه را تسهیل میکند. از سوی دیگر، فرهنگ سازمانی حامی نوآوری و پذیرش ریسک و توسعه تعاملات با ذینفعان و نهادهای بیرونی، دسترسی به منابع، دانش و فرصتهای جدید را تسهیل کرده و ظرفیت نوآوری و خلق ارزش را افزایش میدهد. **نتیجهگیری:** نتایج پژوهش نشان میدهد که حکمرانی شرکتی صرفاً یک سازوکار کنترلی و نظارتی نیست، بلکه میتواند بهعنوان ظرفیتی راهبردی برای توسعه کارآفرینی سازمانی و ارتقای عملکرد کارآفرینانه عمل کند. بر این اساس، توجه همزمان به سازوکارهای نظارتی و کنترلی، ساختار مالکیت، نقش هیئتمدیره، حقوق سهامداران، محیط نهادی، شبکههای ارتباطی و فرهنگ سازمانی میتواند شرایط مناسبتری برای توسعه فعالیتهای نوآورانه و کارآفرینانه در شرکتهای فولادی فراهم سازد. پژوهش حاضر با شناسایی این مؤلفهها در بستر صنعت فولاد ایران، به توسعه ادبیات نظری در تقاطع حوزههای حکمرانی شرکتی و کارآفرینی سازمانی کمک کرده و درک عمیقتری از سازوکارهای مؤثر بر نوآوری، بهرهگیری از فرصتها و خلق ارزش در بنگاههای صنعتی ارائه میدهد. **کلیدواژهها:** حکمرانی شرکتی، عملکرد کارآفرینانه، صنعت فولاد، فرهنگ سازمانی، ساختار مالکیت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حکمرانی شرکتی؛ عملکرد کارآفرینانه؛ صنعت فولاد؛ فرهنگ سازمانی؛ ساختار مالکیت | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 17 |
||