هوش مصنوعی در ساختمان‌های کم‌کربن: مرور نظام‌مند و چارچوب یکپارچه | ||
| فصلنامه سیستم های انرژی پایدار | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 25 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ses.2026.420084.1281 | ||
| نویسندگان | ||
| مجتبی معصوم نژاد* 1؛ مینوچهر مرزبان2 | ||
| 1گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران. | ||
| 2گروه معماری، واحد فومن و شفت، دانشگاه آزاد اسلامی، فومن، ایران. | ||
| چکیده | ||
| گسترش هوش مصنوعی در ساختمان‌ها فرصت‌های جدیدی برای بهبود بهره‌وری انرژی، کنترل هوشمند و کاهش انتشار کربن ایجاد کرده است؛ بااین‌حال، ادبیات موجود عمدتاً بر توسعه و دقت الگوریتم‌ها متمرکز بوده و ارتباط میان عملکرد الگوریتمی، یکپارچه‌سازی سامانه‌ها و استقرار عملی در ساختمان‌های کم‌کربن همچنان به طور نظام‌مند تبیین نشده است. این پژوهش باهدف شناسایی روندهای پژوهشی، حوزه‌های کاربرد، روش‌های غالب و شکاف‌های موجود و توسعه یک چارچوب یکپارچه برای کاربرد گسترده هوش مصنوعی در ساختمان‌های کم‌کربن انجام شد. در این راستا، ۱۲۸ مطالعه منتشرشده بین ژانویه ۲۰۱۵ و ژوئن ۲۰۲۵ با ترکیب مرور نظام‌مند، تحلیل کتاب‌سنجی، تحلیل محتوایی و تحلیل انتقادی بررسی شدند. نتایج کمی نشان داد که پیش‌بینی انرژی با ۴۲ مطالعه (8/32٪) و بهینه‌سازی و کنترل با ۳۶ مطالعه (1/28٪) غالب‌ترین حوزه‌های کاربرد بودند؛ همچنین، یادگیری ماشین با ۴۸ مطالعه (5/37٪) بیشترین سهم را در میان خانواده‌های روش‌ها داشت. از نظر اعتبارسنجی، ۴۷ مطالعه (7/36٪) عمدتاً مبتنی بر شبیه‌سازی و ۳۵ مطالعه (3/27٪) مبتنی بر داده‌های واقعی ساختمان بودند. یافته‌های کیفی نشان دادند که کیفیت داده، تعمیم‌پذیری مدل‌ها، یکپارچه‌سازی سامانه‌ها، قابلیت پیاده‌سازی، امنیت و حریم خصوصی و ملاحظات اقتصادی از مهم‌ترین چالش‌ها هستند. نوآوری پژوهش در تلفیق شواهد کتاب‌سنجی، محتوایی و انتقادی و تبدیل آن‌ها به یک چارچوب یکپارچه پنج‌لایه برای پیوند زیرساخت ساختمان، داده، هوش مصنوعی، تصمیم‌گیری هوشمند و ارزیابی عملکرد است. همچنین، ارزیابی اولیه مبتنی بر نظر خبرگان بیانگر مقبولیت و جامعیت مفهومی چارچوب پیشنهادی است؛ بااین‌حال، اثربخشی و قابلیت پیاده‌سازی آن در مقیاس واقعی نیازمند اعتبارسنجی میدانی و مطالعات عملیاتی بلندمدت است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| انتشار کربن؛ بهره‌وری انرژی؛ ساختمان‌های هوشمند؛ ساختمان‌های کم‌مصرف؛ هوش مصنوعی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 74 |
||