تحلیل فقهی حقوق طبیعت در جنگ از منظر فقه فریقین | ||
| مجله علمی "پژوهشهای فقهی" | ||
| دوره 22، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 237-251 اصل مقاله (1.48 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jorr.2026.409916.1009727 | ||
| نویسندگان | ||
| حسن دلاوری* ؛ محمد نوذری فردوسیه | ||
| گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدۀ الهیات، دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با رویکردی فقهی و تحلیلی به تبیین «حقوق طبیعت در وضعیت جنگ» از منظر فقه فریقین می‌پردازد و به‌طور خاص، وضعیت درختان و مزارع را در جریان مخاصمات مسلحانۀ برون‌مرزی دولت اسلامی در مواجهه با کفار بررسی می‌کند. مسئلۀ محوری تحقیق آن است که آیا تخریب طبیعت در بستر جنگ به صورت مطلق و فارغ از ضرورت‌های میدانی، مشروعیت دارد یا آنکه جواز چنین اقدامی فقط در چارچوب اصل ضرورت و اقتضائات اضطراری قابل توجیه است. این مطالعه با بهره‌گیری از روش توصیفی‌ـ تحلیلی و ابزار کتابخانه‌ای و با استناد به منابع معتبر دینی و تحلیل تطبیقی آرای فقهی مذاهب، نشان می‌دهد که بر اساس آموزه‌های بنیادین اسلام دربارۀ حرمت افساد در زمین، از جمله دلالت آیات ۱۹۰ و ۲۰۵ سورۀ بقره و روایات منقول از ابی‌حمزه ثمالی و جمیل بن درّاج، آسیب به درختان و مظاهر طبیعت در جریان درگیری‌های نظامی، فی‌نفسه مجاز شمرده نشده است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که تنها در پرتو قاعدۀ اضطرار و اصل ضرورت و در مواردی که هیچ بدیل معقولی وجود نداشته باشد و یا تزاحم واقعی میان حفظ جان مسلمانان و صیانت از طبیعت رخ دهد، می‌توان به نحو استثنایی جواز چنین آسیبی را پذیرفت. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| حقوق طبیعت؛ زمان جنگ؛ فقه فریقین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 125 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 73 |
||