تاثیر هوش استراتژیک بر تاب‌آوری و رفتارهای نوآورانه کارکنان با میانجی‌گری تسهیم دانش | ||
| فصلنامه علمی پژوهشی توسعه کارآفرینی | ||
| دوره 19، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 190-212 اصل مقاله (943.3 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی - کمی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jed.2026.404999.654599 | ||
| نویسندگان | ||
| محسن نگارنده1؛ ابراهیم رجب پور* 2؛ زعیمه نعمت الهی3 | ||
| 1گروه اقتصاد- دانشکده کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران | ||
| 2گروه مدیریت بازرگانی- دانشکده کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران | ||
| 3گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر هوش استراتژیک بر تاب‌آوری و رفتارهای نوآورانه کارکنان با نقش میانجی تسهیم دانش در شرکت گاز استان بوشهر انجام شده است. در شرایط پیچیده و پویا‌ی محیط سازمانی امروز، سازمان‌ها برای حفظ اثربخشی، تداوم عملکرد و ایجاد مزیت رقابتی پایدار، نیازمند برخورداری از مدیران و کارکنانی هستند که از سطح بالایی از هوش استراتژیک، تاب‌آوری سازمانی و تمایل به نوآوری برخوردار باشند. در این میان، تسهیم دانش به‌عنوان یک فرایند کلیدی در انتقال تجربیات، ایده‌ها و دانایی درون سازمان، می‌تواند نقشی محوری در پیوند میان هوش استراتژیک و رفتارهای تاب‌آور و نوآورانه ایفا کند. هدف اصلی این پژوهش بررسی روابط مستقیم و غیرمستقیم میان این متغیرها در بستر واقعی شرکت گاز استان بوشهر بوده است که می‌تواند شناخت دقیق‌تری از اهمیت این متغیرها در ارتقای توانمندی کارکنان و بهبود عملکرد سازمانی ارائه دهد. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی–پیمایشی محسوب می‌شود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کارکنان شرکت گاز استان بوشهر (به تعداد 400 نفر) بود که با استفاده از فرمول نمونه گیری 196 نفر انتخاب شدند و برای افزایش اعتبار تعداد 213 پرسشنامه معتبر گردآوری و مورد تایید قرار گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه استاندارد برگرفته از مطالعات معتبر داخلی و خارجی بود که روایی و پایایی آن از طریق آزمون‌های آماری تأیید گردید. داده‌های به‌دست‌آمده پس از گردآوری، با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 26 برای تحلیل‌های توصیفی (میانگین، انحراف معیار، فراوانی و درصد) و با نرم‌افزار Smart PLS نسخه 3 برای آزمون مدل مفهومی و فرضیه‌های پژوهش بر مبنای مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل شد. برای ارزیابی برازش مدل، شاخص‌هایی نظیر ضرایب مسیر، مقدار t-value، و شاخص‌های برازش کلی مدل مورد بررسی قرار گرفتند. در این پژوهش، روابط میان متغیرهای اصلی با استفاده از مدل مفهومی تدوین‌شده و بر اساس داده‌های حاصل از پرسشنامه مورد بررسی قرار گرفت. پس از بررسی کیفیت داده‌ها و اطمینان از مناسب بودن ابزار اندازه‌گیری، مدل اندازه‌گیری و مدل ساختاری پژوهش مورد ارزیابی قرار گرفتند. در نهایت، معناداری روابط مستقیم و غیرمستقیم میان متغیرها و نقش میانجی تسهیم دانش با استفاده از روش بوت‌استرپ مورد آزمون قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج حاصل از تحلیل داده‌ها نشان داد که تمامی مسیرهای مستقیم بین متغیرهای پژوهش دارای مقادیر t-value بزرگ‌تر از 96/1 بوده و ضرایب استاندارد مربوطه در سطح 05/0 معنادار هستند. این یافته‌ها بیانگر آن است که هوش استراتژیک تأثیر مثبت و معناداری بر تاب‌آوری و رفتارهای نوآورانه کارکنان دارد. همچنین، نتایج نشان داد که تسهیم دانش در شرکت گاز استان بوشهر، به‌عنوان یک سازه میانجی، تأثیر هوش استراتژیک بر تاب‌آوری و رفتارهای نوآورانه را تشدید و تقویت می‌کند. کارکنانی که از سطح بالاتری از هوش استراتژیک برخوردارند، تمایل بیشتری به تبادل دانش، تجربیات و ایده‌ها با دیگران دارند و این امر، منجر به افزایش انعطاف‌پذیری، سازگاری در شرایط چالش‌برانگیز و بروز رفتارهای نوآورانه در سازمان می‌شود. همچنین، نتایج آزمون روابط غیرمستقیم نشان داد که تسهیم دانش در رابطه میان هوش استراتژیک و تاب‌آوری و نیز در رابطه میان هوش استراتژیک و رفتارهای نوآورانه کارکنان دارای نقش میانجی معنادار است. این نتایج نشان می‌دهد که برخورداری از توانایی‌های مرتبط با هوش استراتژیک، از طریق تسهیل جریان دانش و تجربیات، می‌تواند پیامدهای مطلوبی برای کارکنان و سازمان ایجاد کند. بنابراین، تسهیم دانش به‌عنوان سازوکاری مؤثر، ارتباط میان هوش استراتژیک و شکل‌گیری رفتارهای تاب‌آور و نوآورانه را تقویت می‌کند. نتیجه: نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که در شرکت گاز استان بوشهر، هوش استراتژیک تأثیر مثبت و معناداری بر تاب‌آوری و رفتارهای نوآورانه کارکنان دارد. یافته‌ها بیانگر آن است که هوش استراتژیک به‌طور مستقیم بر تسهیم دانش اثرگذار است. از سوی دیگر، تسهیم دانش به‌عنوان یک مؤلفه کلیدی، نقش بسزایی در تقویت تاب‌آوری و ارتقای رفتارهای نوآورانه کارکنان ایفا می‌کند. نتایج تحلیل‌ها نشان داد که تسهیم دانش نقش میانجی مثبت و معناداری در رابطه میان هوش استراتژیک با تاب‌آوری و رفتارهای نوآورانه کارکنان دارد. به بیان دیگر، هرچه سطح تسهیم دانش افزایش یابد، تأثیر هوش استراتژیک بر ارتقای تاب‌آوری و بروز رفتارهای نوآورانه کارکنان تقویت می‌شود. این یافته‌ها بر ضرورت توجه به تسهیم دانش به‌عنوان عاملی راهبردی در بهبود تاب‌آوری و نوآوری کارکنان در شرکت گاز استان بوشهر تأکید دارد. تقویت هوش استراتژیک و ایجاد بسترهای مناسب برای تسهیم دانش می‌تواند زمینه‌ساز افزایش توان کارکنان برای مقابله با شرایط دشوار و ارائه ایده‌ها و رفتارهای نوآورانه باشد. توجه مدیران شرکت گاز استان بوشهر به توسعه مهارت‌های هوش استراتژیک و فراهم‌کردن زمینه‌های مناسب برای تبادل دانش و تجربیات میان کارکنان ضروری است. در مجموع، نتایج پژوهش بر اهمیت هم‌زمان هوش استراتژیک و تسهیم دانش در ایجاد سازمانی تاب‌آور، پویا و نوآور تأکید دارد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| هوش استراتژیک؛ تاب‌آوری کارکنان؛ رفتارهای نوآورانه کارکنان؛ تسهیم دانش؛ شرکت گاز استان بوشهر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 132 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 67 |
||