شبکۀ معرفتی شاگردان حاج ملاهادی سبزواری و نقش آن در تکوین و توسعۀ علوم عقلی در حوزه‌های علمی | ||
| فلسفه و کلام اسلامی | ||
| دوره 59، شماره 1، شهریور 1405، صفحه 127-152 اصل مقاله (588.86 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jitp.2026.408253.523686 | ||
| نویسنده | ||
| محمد مهدی کمالی* | ||
| استادیار، گروه حکمت و معنویت، بنیاد پژوهش‌های اسلامی، مشهد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با رویکردی تاریخی–تحلیلی به بررسی نقش شاگردان حاج ملّاهادی سبزواری در گسترش و تداوم علوم عقلی، به‌ویژه فلسفۀ اسلامی، در حوزه‌های علمی دوره قاجار می‌پردازد. پرسش اصلی آن است که چگونه حلقه شاگردان حکیم سبزواری توانست شبکه‌ای پویا از انتقال معرفت پدید آورد و در شکل‌گیری و پایداری حوزه‌های علمی ایران و برخی مراکز علمی فرامرزی مؤثر شود. داده‌های تحقیق بر پایه منابع تاریخی و کتابخانه‌ای گردآوری شده و پیوندهای علمی شاگردان از منظر جغرافیایی و فکری مطالعه شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که مدرسه سبزوار پس از درگذشت مؤسس خود، در قالب شبکه‌ای زنده از شاگردان و شاگردانِ شاگردان تداوم یافت که از طریق مهاجرت علمی، تدریس، تألیف آثار و تربیت نسل‌های بعدی، به انتقال و بازتولید دانش‌هایی چون منطق، فلسفه، ریاضیات قدیم، هیئت و برخی شاخه‌های علوم نقلی- عقلی در شهرهایی چون تهران، مشهد، اصفهان، شیراز، سمنان، قوچان و نجف کمک کرد. حوزۀ فلسفی حکیم سبزواری نمونه‌ای از «انتقال غیرمتمرکز علم» در سنت علوم اسلامی به شمار می‌آید و نشان می‌دهد که دوام یک مکتب علمی، بیش از آنکه به نهادهای رسمی وابسته باشد، به پویایی حلقه‌های انسانی و آموزشی متکی است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| حاج ملاهادی سبزواری؛ شبکۀ معرفتی؛ شاگردان سبزواری؛ انتقال علم؛ علوم عقلی؛ مدرسه سبزوار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 111 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 96 |
||