بوران و آزرمیدخت در منابع تاریخی و هنر دوره قاجار | ||
| زن در فرهنگ و هنر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 30 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwica.2026.400872.2232 | ||
| نویسنده | ||
| مژگان خانمرادی* | ||
| گروه باستان شناسی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| در پی قتل خسرو دوم در اواخر دوره ساسانی بوران و آزرمیدخت به قدرت رسیدند و تنها زنان به شاهی رسیده در ایران باستان هستند. در دوره قاجار دگرگونی‌هایی از جمله باستان‌گرایی در تاریخ‌نگاری و هنر پدیدار شد که تاثیر آن در آثار هنری به شکل بازنمایی شخصیت‌های تاریخی دیده می‌شود. در میان این دگرگونی‌ها نگاه تاریخ‌نگاران و هنرمندان قاجار به شاه‌بانوان ساسانی قابل بررسی است. هدف این پژوهش بررسی دیدگاه تاریخ‌نگاران قاجاری در خصوص اقدامات بوران و آزرمیدخت و بازنمایی آنها در هنرهای تصویری این دوره است. سوال پژوهش آن است که بوران و آزرمیدخت در کدام‌یک از هنرهای تصویری دوره قاجار تصویر شده‌اند؟ دیدگاه منابع تاریخی دوره قاجار درباره آنها چیست؟ جنسیت آنان در نگرش تاریخ-نگاران و هنرمندان چه تاثیری داشته است؟ روش تحقیق این نوشتار تحلیلی - توصیفی و روش گردآوری داده‌ها کتابخانه‌ای و میدانی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بازنمایی تصویر بوران و آزرمیدخت در هنرهای دوره قاجار همانند سایر شاهان تاریخی با الگوبرداری از کتاب‌های نامه خسروان و آثار العجم رابطه تنگاتنگی دارد. تصویر تخیلی آنان به تنهایی یا در میان نقوش شاهان ایران باستان در قالی‌بافی و کاشی‌کاری تکیه معاون الملک، خانه اعلم السلطنه، خانه امام جمعه، خانه فاضل عراقی، کاخ گلستان و کبابی صفا دیده می‌شود. حضور این دو جدای از جنسیت و به دلیل جایگاه شاهانه این زنان در میان شاهان ایران باستان به تصویر درآمده است. هرچند که به نظر می‌رسد که دیگر شاهان ساسانی در آثار بسیار بیشتری در قالب هنر کاشی‌کاری، قالی‌بافی و پارچه بافی تصویر شده‌اند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| قاجار؛ بوران؛ آزرمیدخت؛ ساسانی؛ کاشی‌کاری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 102 |
||