تحلیلی نو از عتاب سورۀ عبس بر پایۀ توجه به انسجام سوره و سبک بیانی قرآن | ||
| پژوهش های قرآن و حدیث | ||
| دوره 59، شماره 1، شهریور 1405، صفحه 211-234 اصل مقاله (685.82 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqst.2026.417440.670671 | ||
| نویسنده | ||
| مهدیه دهقانی قناتغستانی* | ||
| استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| در تحلیل آیات نخستین سورۀ عبس سه دیدگاه که هر یک با اشکالاتی مواجه‌اند، مطرح است. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی تلاش می‌کند بر مبنای «انسجام سوره» و «سبک بیانی قرآن» به ارائۀ تحلیلی نو بپردازد. این بررسی نشان می‌دهد دو آیۀ نخست گزارشگر رفتاری بی‌ادبانه نسبت به پیامبر (ص) و نه شخص نابینا است و این آیات در ساختار سوره به‌مثابۀ شالوده عمل می‌کند و دیگر آیات در راستای تحلیل این دو آیه قرار دارند. برای مثال آیات سوم و چهارم که در آنهاها امید به ایمان تازه‌وارد آمده، در راستای تسلی‌خاطر پیامبر (ص) هستند. آیات پنجم تا هفتم که گزارشگر تلاش پیامبر (ص) برای ایمان مخاطب نخست‌اند، همسو با شمار دیگر از آیات قرآن‌اند که پیامبر را مشتاق ایمان آوردن کافران معرفی می‌کنند. پیام اصلی این آیات خارج نمودن وظیفۀ هدایت مخاطب مستغنی از عهدۀ پیامبر (ص) است. آیات هشتم تا دهم همسو با دیگر آیاتی هستند که در آنهاها دوگانه خارج نمودن وظیفۀ هدایت مخاطب رویگردان از عهدۀ پیامبر، و توجه دادن پیامبر (ص) به مومنان دیده می‌شود. پیام اصلی این آیات کم‌اهمیت جلوه دادن ایمان پشت‌کنندگان و خارج نمودن وظیفه هدایت آنهاها از عهده پیامبر (ص) است. هدف آیات شانزدهم تا نوزدهم بیان این نکته‌است**→ نکته‌است** (بدون تغییر املایی لازم؛ فقط یادآوری: طبق قاعدۀ شما «نکته‌است» درست است) که پشت‌کردن فرد خاطی به پیامبر (ص) در هنگام قرائت قرآن و چهره در‌هم‌کشیدن، چیزی از مقام والای قرآن نمی‌کاهد. همچنین بررسی نشان می‌دهد موضوعاتی که بعد از بحث «تولی» در سورۀ عبس آمده، در دیگر سوره‌ها همراه با بحث «تولی» مطرح شده‌است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| سورۀ عبس؛ انسجام سوره؛ سبک بیانی قرآن؛ باهم‌آیی موضوعات قرآنی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 96 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 77 |
||