خوانشی نو از آیات ده‌گانۀ سورۀ عبس در سازگاری با عصمت پیامبر (ص) | ||
| پژوهش های قرآن و حدیث | ||
| دوره 59، شماره 1، شهریور 1405، صفحه 263-281 اصل مقاله (1.14 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqst.2026.414390.670636 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا شکرانی* 1؛ طاهره سادات سیدناری2 | ||
| 1دانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ الهیات و معارف اهل البیت (ع)، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 2دانش‌آموختۀ دکترا، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ ادبیات و زبان‌های خارجی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| چالش پیرامون مخاطب ده آیۀ آغازین سورۀ «عبس» همواره یکی از مباحث جنجالی در میان مفسران بوده‌است؛ چرا که مفاد ظاهر آیات با آموزۀ عصمت مطلق پیامبر اکرم (ص) ناسازگار به نظر می‌رسد. در این راستا، گروهی از مفسران با هدف صیانت از عصمت، مخاطب آیات را شخصی غیر از پیامبر (ص) معرفی کرده‌اند. در مقابل، مفسرانی دیگر مخاطب را شخص نبی مکرم (ص) دانسته، اما یا از تبیین ناسازگاری آن با عصمت بازمانده و یا به توجیهاتی قابل‌خدشه روی آورده‌اند. پژوهش حاضر با هدف رفع این تعارض و ارائه خوانشی نو، به نقد و بررسی دیدگاه‌های موجود پرداخته‌است. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی‌تحلیلی با تکیه بر استدلال‌های درون‌متنی و تحلیل نظام‌مند سیاق است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که با تکیه بر دلایل حجیت ظواهر قرآن و با استناد به 36 آیۀ دیگر که در آن‌ها پیامبر (ص) به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از حرصِ مفرط بر هدایت افراد پندناپذیر نهی شده‌اند، می‌توان الگویی جامع ارائه داد. بر این اساس، آیات سورۀ عبس نه در مقام توبیخ، بلکه در مقام تبیین اولویت‌های تبلیغی است. نتایج نشان می‌دهد که ضمایر در آیات موهم عدم عصمت پیامبر(ص)دراین سوره، بی شک خطاب به پیامبر (ص) است و تعارض این دیدگاه با عصمت پیامبر (ص)، هماهنگ با هندسۀ کلی قرآن،بر طرف می‌گردد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| عبس؛ عتاب؛ عصمت پیامبر (ص)؛ آیات هم‌مضمون؛ سیاق | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 111 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 77 |
||