استناد به قاعده تحالف در دعاوی مدنی وچالش مخالفت با علم قطعی | ||
| فقه و مبانی حقوق اسلامی | ||
| دوره 59، شماره 1، شهریور 1405، صفحه 103-120 اصل مقاله (809.29 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jjfil.2026.201620.669918 | ||
| نویسنده | ||
| سیدعبدالرحیم حسینی* | ||
| دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدۀ الهیات دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| تعیین موقعیت و سِمت اصحاب دعوی از پایه ای ترین اصول قضاوت به ویژه در دعاوی حقوقی است. قرار گرفتن مدعی و منکر در وضعیّت اتصاف هم زمان به ادعای حق در عین انکار دعوای طرف مقابل، موجب شکل گیری حالت تداعی وتکاذب طرفین نسبت به یکدیگر شده و تشخیص خواهان از خوانده را با صعوبت مواجه می سازد. از جمله شیوه های دادرسی پیش بینی شده در این زمینه بر اساس نظر مشهور، فصل خصومت از طریق کاربست قاعده تحالف است،که از جهات گوناگون نیازمند بررسی و تحلیل است. مهم ترین چالش فقهی بروز نموده در این خصوص که با توجه به وحدت متعلق دعوی و غیر واقعی بودن یکی از دو ادعای مطرح شده حاصل شده، فرضیّه مخالفت تکیه بر قاعده تحالف با دامنه حجیّت قطع و تضادّ حکم دادرس باواقعیّت است. این مقاله ضمن بررسی تحلیلی نظریات محوری ارائه شده برای برون رفت از این چالش چهار نظریه «ظاهری بودن حکم بر اساس تحالف»، «حاکمیّت تکلیف بر علم قطعی»، « مواجهه قطع و تکلیف و احتیاج به مرجّح» و «اضطراری بودن تحالف» را مورد ارزیابی علمی قرار داده، پس از طرح انتقاداتی، فرضیّه ای را تقویت می کند که بر اساس آن حاکمیّت تکلیف بر علم قطعی تثبیت می شود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تداعی؛ تحالف؛ قطع؛ تکلیف؛ اضطرار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 111 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 66 |
||