تحلیل فرایند سیاستگذاری مهاجرتی جمهوری اسلامی ایران در قبال اتباع افغانستانی: کاربست چارچوب کینگدان | ||
| سیاستگذاری عمومی | ||
| دوره 12، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 163-179 اصل مقاله (1.27 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jppolicy.2026.109043 | ||
| نویسندگان | ||
| روح اله اسلامی* 1؛ پگاه لطیفی2 | ||
| 1دانشیار علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با بهره‌گیری از چارچوب نظری «سه‌جریانی کینگدان»، به تحلیل فرآیند سیاستگذاری مهاجرتی جمهوری اسلامی ایران در قبال اتباع افغانستانی طی بازه زمانی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ می‌پردازد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که سیاستگذاری در این عرصه، محصول تعامل پیچیده سه جریان مستقل است: جریان مسئله (شامل موج مهاجرت پس از تسلط طالبان، تحولات امنیتی مانند درگیری‌های منطقه‌ای و فشارهای اقتصادی-اجتماعی)، جریان راه‌حل (شامل طرح‌هایی مانند کارت آمایش، برنامه بازگشت داوطلبانه و لایحه تشکیل سازمان ملی مهاجرت) و جریان سیاست (شامل تغییر دولتها، نگرش افکار عمومی و فشار نهادهای امنیتی). اگرچه وقایع کلیدی نظیر سقوط کابل و تشدید بحران‌های امنیتی، «پنجره‌های فرصت» را برای تغییرات سیاستی گشوده‌اند، اما مهم‌ترین یافته این مطالعه حاکی از آن است که موانع ساختاری شامل نبود انسجام نهادی، ضعف راه‌حل‌های عملیاتی، کمبود منابع مالی و فقدان اراده سیاسی قوی، مانع از شکل‌گیری سیاستی منسجم، بلندمدت و راهبردی شده است. در نتیجه، سیاست مهاجرتی ایران در دوره مورد مطالعه، عمدتاً واکنشی، مقطعی و فاقد چشم‌انداز راهبردی بوده است. این پژوهش در خاتمه بر لزوم تدوین قانون جامع مهاجرت، ایجاد نهاد هماهنگ‌کننده مرکزی و تقویت همکاری‌های بین‌المللی به عنوان پیش‌شرط‌های مدیریت مؤثر این پدیده تأکید می‌ورزد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| سیاستگذاری؛ مهاجرت؛ چارچوب کینگدان؛ جمهوری اسلامی ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 228 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 116 |
||