نظریه علوم اجتماعی و مسئلهشناسی پدیده زمین‌خواری: مرور، ارزیابی و تحلیل رویکردهای اقتصاد سیاسی، سیاسی و جامعه‌شناختی | ||
| سیاستگذاری عمومی | ||
| دوره 12، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 292-308 اصل مقاله (1.33 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jppolicy.2026.411873.2861 | ||
| نویسندگان | ||
| سید مهدی موسی کاظمی محمدی1؛ حجت کاظمی* 2؛ محمد عواطفی همت3 | ||
| 1دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 3استادیار جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| چکیده | ||
| با توجه به کاربست گسترده مفهوم زمین‌خواری در رسانه‌ها، مطالعات حقوقی و برخی از آثار پژوهشی و بروز پیامدهای اجتماعی و محیط‌زیستی مسئله تصرف و تملک اراضی در ایران، پژوهش حاضر بر مسئلهشناسی و بررسی نحوه صورت‌بندی و تحلیل پدیده زمین‌خواری در سپهر علوم اجتماعی تمرکز دارد. نوشتار ضمن تعریف زمین‌خواری به‌مثابه هرگونه تملک و کنترل غیرمتعارف اراضی به‌منظور کسب منافع مالی و بهره‌کشی از منابع، بر‌این است که شناخت و پژوهش پیرامون آن در وهله نخست، مستلزم اتخاذ موضعی نظری است. از این‌رو بخش اصلی متن به مرور روایتی مطالعات جهانی زمین‌خواری ذیل سه رویکرد اقتصاد‌‌سیاسی(شکست بازار)، رویکرد سیاسی(شکست دولت) و رویکرد جامعه‌شناختی(عاملیت بازیگران اجتماعی) اختصاص یافته‌است. مرور و تحلیل مطالعات نشانگر این است که این پدیده ذیل سه الگوی نهادی، شبکه‌ای و خودمانی قابل دسته‌بندی بوده و مطالعه این الگوها و طراحی مداخله سیاستی موثر در برابر آن نیز به تناسب تنوع در بازیگران، مقیاس، اهداف و پیامدها، نیازمند بهره‌گیری نظری از رویکردهای مزبور به‌ویژه رویکردهای سیاسی و جامعه‌شناختی است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تراژدی منابع مشاع؛ حکمرانی زمین؛ شکست دولت؛ شکست بازار؛ مالکیت زمین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 240 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 97 |
||