چالش‌های ساختاری و سیاستی در ناتوانی ایران در گذار از دولت مداخله‌گر به دولت تنظیمگر | ||
| سیاستگذاری عمومی | ||
| دوره 12، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 377-387 اصل مقاله (1002.82 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله مروری | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jppolicy.2026.109058 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد جواد موسی نژاد* 1؛ شهره پیرهاشمی2 | ||
| 1استادیار علوم سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران | ||
| 2کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران | ||
| چکیده | ||
| برخی دولت‌ها به منظور افزایش کارآمدی و تحول بنیادین در حکمرانی و کاهش تصدی‌گری و همچنین ارتقا کارکردهای تنظیمی، حرکت به سمت الگویی را آغاز کرده‌اند که روند توسعه در دولت را بیش از پیش افزایش می دهد. این حرکت، فرایندی کلان و تحول بخش در نهاد دولت و بازتعریف کننده نقش آن در گذار از دولت مداخله‌گر به دولت تنظیمگر است. در ایران از دهه 1380 شمسی و با ابلاغ سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی که نمایانگر ارتقا نقش نظارتی و تنظیمی دولت و همچنین تقویت کارکردهای آن است، دولت تلاش کرده تا دوران گذار خود را طی کند. اما تحقق این فرایند در عمل، با دشواری های متعددی همراه بوده است. بررسی‌ها مشخص می‌کنند که موانع ساختاری سیاستی فراوانی در این مسیر، روبروی دولت قرار گرفتند و باعث انسداد نهادی و ایجاد چالش برای تحقق شدند. سوال اصلی این مقاله این است که چه عوامل ساختاری و سیاستی موجب ناتوانی ایران در گذار از دولت مداخله‌گر به دولت تنظیمگر شده‌اند؟ پژوهش حاضر در پاسخ به این سؤال، با استفاده از روش کیفی و تحلیل اسنادی به این نتیجه رسیده که وجود ساختارهای نهادی تثبیت شده اقتصاد رانتی و ضعف در نهادهای مستقل از مهم‌ترین عوامل ناتوانی دولت در این فرایند می‌باشد. بر اساس یافته‌های پژوهش، تحقق مؤثر دولت تنظیمگر مستلزم تضمین استقلال نهادی، تقویت سازوکارها، شفافیت و کاهش وابستگی به منابع رانتی و بازسازی نهاد سیاسی اقتصادی می‌باشد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| دولت مداخله‌گر؛ دولت تنظیمگر؛ عدم استقلال نهادی؛ ساختار رانتی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 206 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 76 |
||