مطالعه ای بر نقوش هندسی تزیینات معماری در مساجد گناباد، ملک زوزن و فریومد | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| مقاله 2، دوره 17، شماره 3 - شماره پیاپی 1310832، 1391، صفحه 13-22 اصل مقاله (1.63 M) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2013.29609 | ||
| نویسندگان | ||
| مهسا خوارزمی1؛ محمود طاووسی2؛ حسنعلی پورمند3؛ جواد نیستانی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 2استاد گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 3استادیار گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 4استادیار گروه باستان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس | ||
| چکیده | ||
| معماری خراسان در اوایل دوران اسلامی، به تبعیت از ویژگیهای کلی مساجد اسلامی، از سادگی در ساخت پیروی می-کرد. در دورانهای بعدی، به خصوص در دورهی سلجوقی، کاربرد تزیینات معماری گسترش یافت و سپس در دوران کوتاه خوارزمشاهیان در خراسان، مساجد دو ایوانی ساخته شدند که تزیینات معماری از ویژگیهای برجستهی آنها بود. این پژوهش به بررسی روشهای ترسیم نقوش هندسی در سه مسجد دو ایوانی گناباد، ملک زوزن و فریومد پرداخته و با تطبیق دادن با روشها و ابزارهای معرفی شده در رسالهی بوزجانی، "فی مایحتاج الیه العمال و الصناع من الاشکال الهندسیه"، که از معتبرترین منابع در زمینهی هندسهی عملی در دوران اسلامی است، شیوههای احتمالی ترسیم نمونهها را با کاربرد ابزارهای رایج زمان، که یک خط-کش ساده و پرگار بود، شرح داده است. نتایج حاصل بیانگر این امر است که این نقوش بر اساس زیرساختهایی هندسی و ترسیم-های دقیق ترسیم شده که معماران با دانش هندسی خود و به کمک ابزارهای رایج دوران رسم میکردند. همچنین میتوان چنین نتیجه گرفت که تزیینات معماری از مهمترین موارد تحقق هندسه در حوزهی کاربردی، و سندی بر دستیافتههای علمی دوران هستند؛ و در این میان تعاملات میان ریاضیدانان و هنرمندان و معماران هرچه بیشتر بارز میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بوزجانی؛ مسجد جامع فریومد؛ مسجد جامع گناباد؛ مسجد ملک زوزن؛ نقوش هندسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5,202 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 17,523 |
||