نقش ساختار ریشه و صفات فیزیولوژیک جو در پاسخ به تنش خشکی | ||
| علوم گیاهان زراعی ایران | ||
| مقاله 8، دوره 45، شماره 4، 1393، صفحه 553-563 اصل مقاله (505.21 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijfcs.2014.53565 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا کشاورزنیا1؛ مریم شهبازی2؛ ولی اله محمدی* 3؛ قاسم حسینی سالکده4؛ علی احمدی5؛ احسان محسنی فرد6 | ||
| 1دانشجوی دکتری مهندسی ژنتیک، دانشگاه تهران | ||
| 2استادیار، مؤسسۀ بیوتکنولوژی کشاورزی سازمان آموزش، تحقیقات و ترویج کشاورزی | ||
| 3دانشیار، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران | ||
| 4دانشیار، مؤسسۀ بیوتکنولوژی کشاورزی سازمان آموزش، تحقیقات و ترویج کشاورزی | ||
| 5استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران | ||
| 6دانشجوی دکتری، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| تنش خشکی در اکثر مناطق جهان مهمترین عامل کاهش عملکرد گیاهان زراعی محسوب میشود. تنظیم اسمزی و داشتن سیستم ریشهای قوی و عمیق از طریق افزایش جذب و بازده مصرف آب، سبب افزایش تحمل به خشکی در غلات میشود. در این تحقیق، تأثیر ساختار ریشه و صفات فیزیولوژیک در پاسخ به تنش خشکی در سه رقم جو زراعی یوسف (متحمل)، موروکو (حساس) و فجر30 (نیمهمتحمل) و یک اکوتیپ جو غیرزراعی اسپانتانئوم (متحمل) بررسی شد. بذور جو در لولههای پیویسی 1 متری با قطر 10 سانتیمتر کشت شدند و تنش خشکی به میزان 20 درصد مقدار آب در دسترس اعمال شد و آبیاری در حد ظرفیت زراعی بهعنوان شاهد در نظر گرفته شد. خصوصیات ریشه و صفات فیزیولوژیک در ابتدای مرحلة گلدهی اندازهگیری شد. نتایج حاکی از این بود که در اثر خشکی، میزان هدایت روزنهای، محتوای نسبی آب برگ، پتانسیل آب برگ و پتانسیل اسمزی در همة ارقام کاهش و دمای برگ افزایش یافت. ارقام متحمل دارای کمترین افت پتانسیل آب، پتانسیل اسمزی و محتوای نسبی آب برگ بودند. رقم حساس دارای کمترین و ارقام متحمل دارای بیشترین میزان تنظیم اسمزی بودند. تنش خشکی موجب کاهش وزن خشک و حجم ریشه نسبت به شرایط کنترل شد. عمق ریشه در تمام ارقام متحمل و نیمهمتحمل در اثر تنش افزایش یافت، درحالی که در رقم حساس کاهش نشان داد. نتایج نشان داد ارقام مقاوم ارقامیاند که در شرایط تنش میتوانند با افزایش عمق ریشه، آب بیشتری جذب کنند و در نتیجه دارای تنظیم اسمزی و محتوای نسبی آب بیشتری باشند. این ارقام در شرایط تنش بهدلیل محتوای نسبی آب بیشتر، هدایت روزنهای بیشتری دارند و ازاینرو دمای برگ را در سطح پایینتری نگه میدارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تنش خشکی؛ تنظیم اسمزی؛ حجم ریشه؛ عمق ریشه؛ محتوای نسبی آب برگ | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,519 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 7,323 |
||