ارزیابی بیابانزایی بر اساس دو معیار آب و اقلیم (مطالعۀ موردی: دشت کاشان) | ||
| نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری | ||
| مقاله 3، دوره 68، شماره 4، 1394، صفحه 711-723 اصل مقاله (1.05 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrwm.2015.56953 | ||
| نویسندگان | ||
| ریحانه مسعودی1؛ غلامرضا زهتابیان* 2؛ حسن احمدی3؛ شهرام خلیقی سیگارودی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری بیابانزدایی، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران | ||
| 2استاد دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران | ||
| 3استاد دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد علوم تحقیقات تهران | ||
| 4دانشیار دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| بیابانزایی مشکل بسیاری از کشورهاست؛ تا کنون به منظور جلوگیری و مقابله با این پدیده اقدامات و کوششهایی انجام گرفته است. یکی از مهمترین اقدامات صورتگرفته در این زمینه کنوانسیون مقابله با بیابانزایی سازمان ملل است. در این پژوهش، با استفاده از مدل IMDPA و با نرمافزار GIS، به ارزیابی بیابانزایی در دشت کاشان پرداخته شد. دو معیار آب و اقلیم انتخاب شد و برای هر یک، با توجه به شرایط منطقه، شاخصهایی انتخاب شد. با تعیین میانگین هندسی شاخصها و سپس معیارها، شدت بیابانزایی کل محاسبه شد و ارزش کمّی در پنج کلاسـ غیرقابل ملاحظه، کم، متوسط، شدید و بسیار شدیدـ تقسیم شد و با استفاده از GIS نقشة شدت بیابانزایی منطقه در دورههای مطالعاتی رسم شد. بر طبق نتایج بهدستآمده از ارزش عددی معیارها و شاخصهای مورد مطالعه، سه شاخصِ افت آب زیرزمینی، هدایت الکتریکی آب و شاخص خشکی ترانسو بهترتیب با ارزش عددی 82/3، 04/3 و 01/3 بیشترین تأثیر را دارا بودند. آستانههای هشدار برای افت آب زیرزمینی بیش از 50 سانتیمتر در سال، شاخص هدایت الکتریکی 2250 ـ 5000 و شاخص خشکی ترانسو 05/0 ـ 2/0 تعیین شد. همچنین، کل منطقه با ارزش عددی DS=2/4 در کلاس متوسط شدت بیابانزایی قرار گرفت. با توجه به آستانههای بهدستآمده بر اساس روش پایش، مناطق حساس شناسایی شد و تجهیزات لازم برای نصب در این نواحی به منظور رصد آستانهها پیشنهاد شد تا در صورت عبور از حد آستانه هشدار لازم صادر شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آستانه؛ بیابانزایی؛ شاخص؛ کاشان؛ مدل IMDPA؛ معیار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,325 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,266 |
||