مطالعۀ بوم شناسی فردی گیاه ریش پهن .Platychaete aucheri Boiss در خشک بوم های جنوب فارس | ||
| نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری | ||
| مقاله 14، دوره 68، شماره 4، 1394، صفحه 869-884 اصل مقاله (1.13 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrwm.2015.56968 | ||
| نویسندگان | ||
| غلام عباس قنبریان* 1؛ زهرا یزدان پناه2 | ||
| 1عضو هیئتعلمی، بخش منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه شیراز | ||
| 2کارشناسارشد مدیریت مناطق بیابانی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه شیراز | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش، بومشناسی فردی گیاه بوتهای و انحصاری ایران با نام ریشپهن Platychaete aucheri Boiss. در بخشهای جنوبی استان فارس، که متعلق به ناحیة رویشی خلیج- عمانی است، مطالعه شد. اطلاعات اقلیمی، پستی و بلندی، خاکشناسی و ویژگیهای تیپ گیاهی (تراکم به روش نزدیکترین همسایه، تاج پوشش به روش ترانسکت نقطهای) و فنولوژی گونه بررسی شد. همچنین، کیفیت علوفه در سه مرحلة مهم رشد گیاهـ شامل رویشی، گلدهی و بذردهیـ در آزمایشگاه تعیین شد. نتایج نشان داد گیاه P.auchri قادر به رویش در شرایط بارندگی اندک (بیشینة 285 میلیمتر) و دمای زیاد (بیشینة 6/49 درجة سانتیگراد) است؛ البته، اندکی در مقابل سرما و یخبندان تحمل دارد. این گیاه محدودة ارتفاعی از 543 تا 1120 متر از سطح دریا، جهات دامنه رو به جنوب و جنوب شرقی و شیبهای 7 تا 80 درصد را ترجیح میدهد. متوسط تاج پوشش این گونه از 8/15 تا 29 درصد متغیر است. خاک رویشگاههای مورد بررسی دارای بافت شنی- لومی و غیر شور و از نظر مواد آلی و عناصر غذایی فقیر است. با افزایش سن گیاه، میزان پروتئین موجود در اندام هوایی روندِ کاهشی را نشان میدهد و در بهترین حالت (53/4 درصد پروتئین در مرحلة گلدهی) نیز پروتئین موردِ نیازِ دام را برآورده نمیسازد. این گیاه، به دلیل دارابودن اسانس، سیستم ریشهای عمیق، اندامهای هوایی چوبی و کرک در سطح برگ و ساقه، بهخوبی فشار چرای دام را تحمل میکند. به طور کلی، گیاه ریشپهن، به دلیل سازگاری با محیط گرم و خشک جنوب فارس (در محدودة مراتع شهرستانهای لار، لامرد، جهرم و داراب)، شکل رویشی بوتهای مقاوم به چرای دام، جذابیت در پرورش زنبور عسل، کاربردهای دارویی در طب سنتی و دارابودنِ نقشی باارزش در کنترل فرسایش آبی و بادی، گونهای چندمنظوره است و در طرحهای مقابله با بیابانزایی و احیای مراتع قشلاقی نواحی جنوب کشور میتوان از آن استفاده کرد. آگاهی از روشهای بهینة تکثیر و استقرار این گونة انحصاریِ ایران نیازمند پژوهشهای تکمیلی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استان فارس؛ بومشناسی فردیBoiss. Platychaete aucheri؛ گونة انحصاری؛ ناحیة خلیج- عمانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,958 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,788 |
||