تحلیل رخداد بارشی شدید منجر به سیل 28 تیر 1394 در استان البرز | ||
| مدیریت مخاطرات محیطی | ||
| مقاله 7، دوره 2، شماره 4، 1394، صفحه 451-469 اصل مقاله (1.06 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی کاربردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhsci.2015.58274 | ||
| نویسندگان | ||
| حمزه احمدی* 1؛ محمد باعقیده2؛ سعید اسدی3؛ فریبرز احمدی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری آبوهواشناسی کشاورزی، دانشکدۀ جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری | ||
| 2استادیار اقلیمشناسی، دانشکدۀ جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری | ||
| 3کارشناس ارشد اقلیمشناسی، ادارۀ تحقیقات هواشناسی استان یزد | ||
| 4کارشناس ارشد اقلیمشناسی، دانشگاه پیام نور اصفهان | ||
| چکیده | ||
| سیلهای ناگهانی ناشی از بارشهای شدید کوتاهمدت از مهمترین مخاطرات طبیعی محسوب میشود. تحقیق حاضر با هدف تحلیل سازوکار همدیدی و ترمودینامیکی بارش شدید منجر به سیل 28 تیر 1394 در استان البرز صورت گرفت. براساس ایستگاههای بارانسنجی سیجان، کندر و ایستگاه همدید کرج، ویژگیهای بارش و رخداد بارشهای فصل گرم منطقه مشخص شد. در ادامه، دادههای آنومالی، ارتفاع ژئوپتانسیل، سرعت قائم (اُمگا) و تاوایی در روزهای قبل تا زمان رخداد بارشی در تراز500 و850 هکتوپاسکال و تراز دریا استخراج و براساس نرمافزار گرادس ترسیم شد. شاخصهای ناپایداری و نمودار ترمودینامیکی اسکیو - تی برمبنای ایستگاه همدید تهران تحلیل شد. وجود هوای سرد در جو بالا، ایجاد ناوۀ شبهپایا، تزریق و تأمین مداوم رطوبت از پهنۀ آبی خزر، کمفشار سطح زمین و جریانهای شمال غربی، مشخصههای عمدۀ همدیدی حاکم بر رخداد بارشی مذکور محسوب میشوند. الگوی غالب در تراز دریا در قبل و زمان رخداد بارش، حاکمیت کمفشار حرارتی پاکستان است. سرعت قائم (اُمگا) در زمان رخداد بارشی تقویتشده و در تراز850 هکتوپاسکال بیشتر از تراز 500 هکتوپاسکال مشاهده شد. در روز رخداد بارشی بر اثر حرکت نصفالنهاری جریانهای تراز بالای جو میزان تاوایی مثبت به 9+ رسیده است. رخداد بارشی مذکور با شاخص شوالتر در شرایط ناپایداری شدید و با شاخص مقدار آب قابل بارش، از بخار آب لازم برای بارش شدید در منطقه برخوردار بوده است. اختلاف حرارتی زیاد بین سطح بالای جو و سطح زمین در فصل گرم موجب بارشهای شدید میشود. بنابراین، آگاهی از شرایط همدیدی بارشهای شدید منجر به سیل میتواند بهعنوان سامانۀ معتبر اخطار سیل در قبل از وقوع بحران حایز اهمیت باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| البرز؛ رخداد بارشی شدید؛ سیل؛ ناپایداری؛ همدید | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,060 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,258 |
||