غزلخوانی و جایگاه آن در فرهنگ موسیقاییِ ایران | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای نمایشی و موسیقی | ||
| مقاله 8، دوره 21، شماره 2، 1395، صفحه 69-76 اصل مقاله (564.71 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfadram.2016.59700 | ||
| نویسنده | ||
| ساسان فاطمی* | ||
| دانشیار دانشکدهی هنرهای نمایشی و موسیقی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| غزلخوانی، که در محافل رسمی بیشتر با نام «کوچهباغی» یا با نامِ خودساختة «بیات تهران» شناخته شده است، نوعی آواز با وزن آزاد بر روی اشعار شعرای فرهنگ شفاهی، و گاه شعرای کلاسیک است که بهویژه در تهران و شهر ری خوانده میشود. جایگاه این آواز در فرهنگ موسیقایی رسمی بهطور وسیعی متأثر از جایگاه اجراکنندگان آن در جامعه است که غالباً به قشری که بهنامهای مختلف، مثل داش، داشمشدی، گردنکلفت، جاهل و غیره خوانده شده، تعلق دارند. این قشر فرهنگیـ اجتماعی، همواره نمایندهی دو خصلت متضاد بوده و با نوسان میان جوانمردی و اوباشیگری، گاه احترام و گاه انزجار افراد جامعه و تقریباً همواره، سوءظن و بیاعتمادی آنها را برانگیخته است. غزلخوانی، درواقع مانند چهارپارهخوانیِ با وزن آزاد در مناطق مختلف ایران، نوعی شعرخوانیِ ملحون است که، بهعلت پیوندش با سنت شاعری در فرهنگ ایرانی، نمادی از فرهیختگی در دل فرهنگِ عامیانه یا مردمی به حساب میآید و به این ترتیب، حداقل برای گردنکلفتهای خوشنام و جوانمردی که از این هنر بهرهمندند، مایة تشخص و تمایز اجتماعی است. این نوع آواز، از یک فرمِ ترکیبی معین تبعیت میکند و از نظر نظام موسیقایی، وابسته به نظام موسیقی کلاسیک ایرانی است، اما از پیچیدگیهای فنیِ آواز کلاسیک بهره نمیبرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| غزل؛ چهارپاره؛ داشمشدی؛ کوچهباغی؛ بیات تهران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,880 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,181 |
||