تأملی بر تنوع مضامین هنری و منشأ کاشیهای قاجاری تکیۀ معاون-الملک کرمانشاه | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| مقاله 6، دوره 21، شماره 4، 1395، صفحه 53-64 اصل مقاله (7.62 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2016.59953 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد ابراهیم زارعی* 1؛ یداله حیدری باباکمال2 | ||
| 1دانشیار گروه باستانشناسی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلیسینا، همدان | ||
| 2دانشجوی دکتری باستانشناسی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلیسینا، همدان | ||
| چکیده | ||
| تکیه معاونالملک یکی از مهمترین تکایای ایران و بناهای شهر کرمانشاه در اواخر دورۀ قاجار است که در بافت قدیم شهر و محلۀ برزهدماغ واقع شده است. کاشیکاری تکیه، مضامین متعدد مذهبی، ملی، اساطیری، حماسی، مناظر طبیعی، گل و مرغ و هندسی را در بر میگیرد. مهمترین هدف پژوهش حاضر، شناسایی منشأ نقوش کاشیهای فوق، علل شکلگیری آنها در کنار هم و پی بردن به مضامین متنوع محلی، بومی و فرا محلی در آنهاست. روش بکار رفته در پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای، تحقیقات میدانی در محل و مقایسۀ تطبیقی نقوش کاشیها با نسخ خطی مصور دوره قاجار به منظور پی بردن به منشأ آنهاست. نتایج پژوهش نشان میدهد که الگو گرفتن از تصاویر نسخ خطی مصورِ رجال روشنفکر و ملیگرای قاجاری مانند جلالالدین میرزا قاجار و فرصتالدوله شیرازی، منشأ نقوش حماسی و اساطیری است که در آن تأثیر هنر ایران باستان بهوضوح مشهود است. همچنین مشخص شد که الگوی ایجاد کاشیهای حماسی منقش ِتکیه معاونالملک با خانههای قاجاری قوامالسلطنه، مشیرالدوله و اعلمالسلطنه در تهران، حمام سردر گلزار رشت و خانۀ آرازی قزوین یکی است. منشأ تصاویر مذهبی نیز برگرفته از پردۀ نقالان، شبیهخوانان و کتب چاپ سنگی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تکیه معاونالملک؛ کاشیکاری؛ کرمانشاه؛ تنوع مضامین هنری؛ بافت تاریخی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,443 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 6,697 |
||