ارزیابی راهکارهای مدیریت بحران دریاچه اورمیه با تأکید بر مشارکت حداکثری بهرهبرداران (مطالعه موردی: حوزه آبخیز سیمینهرود) | ||
| نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری | ||
| مقاله 4، دوره 70، شماره 2، 1396، صفحه 299-314 اصل مقاله (717.1 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrwm.2017.121848.857 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا دانشی1؛ مهدی وفاخواه* 2؛ مصطفی پناهی3 | ||
| 1دانشآموختۀ کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران. | ||
| 3استادیار دانشکدۀ محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم وتحقیقات، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| با توجه به معضل خشک شدن دریاچۀ ارومیه، راهکارهای متعددی جهت احیاء آن از سوی متخصصان امر پیشنهاد گردیده است، اما باید به این نکته توجه نمود که اجرای هر طرح و پروژهای در داخل حوزههای آبخیز نیازمند مشارکت ذینفعان و بهرهبرداران داخل آن حوزه میباشد به طوری که عدم توجه به بهرهبرداران، بسیاری از طرحهای مدیریت و توسعة منابعطبیعی را با شکست مواجه ساخته است. به همین جهت در پژوهش حاضر میزان مقبولیت عمومی و مشارکت بهرهبردارانی که در منطقه به زراعت و باغداری اشتغال دارند، در چند نمونه از راهکارهای ارائه شده برای احیاء دریاچۀ ارومیه بررسی گردید. منطقۀ مورد مطالعه در این پژوهش حوزۀ آبخیز سیمینه رود میباشد که یکی از بزرگترین زیرحوزههای دریاچۀ ارومیه است. ابزار مورد استفاده در پژوهش حاضر پرسشنامه میباشد که با مراجعه به منطقۀ مورد مطالعه و انجام مصاحبه با بهرهبرداران تکمیل و نتایج حاصل، با استفاده از نرمافزار SPSS 17 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که طرح تغییر سیستم آبیاری از سنتی به تحت فشار با مقبولیت 45/91 درصدی در صورت اجرا میتواند بیشترین اقبال را در بین راهکارهای مورد بررسی داشته باشد. طرح پرداخت جبرانی به کشاورزان نیز در ازاء عدم بهرهبرداری از اراضی زراعی تحت مالکیت با 53/55 درصد از مقبولیت مناسبی برخوردار بود. همچنین 25/50 درصد از بهرهبرداران نسبت به استفاده از گونههای با نیاز آبی کم به جای گونههای پرمصرف آب، در صورت حمایت دولت اعلام آمادگی نمودند. به طور کلی نتایج نشان داد طرح افزایش آببهای پرداختی بهرهبرداران به منظور کاهش کشت و در نتیجه کاهش مصرف آب کشاورزی نمیتواند موفقیت چشمگیری داشته باشد. بنابراین بهتر است از میان این طرحها، طرح تغییر سیستم آبیاری در اولویت اجرایی قرار داشته باشد و در مراحل بعدی طرح پرداخت جبرانی و تغییر الگوی کشت اجرا گردند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مشارکت؛ دریاچه اورمیه؛ پرداخت نقدی؛ تغییر سیستم آبیاری؛ تغییر الگوی کشت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 919 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 671 |
||