مدلسازی رابطۀ دبی-اشل در مقاطع مرکب با استفاده از روش برنامهریزی بیان ژن چندمرحله-ای | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 4، دوره 5، شماره 1، بهار 1397، صفحه 37-48 اصل مقاله (524.13 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2017.228922.497 | ||
| نویسندگان | ||
| عبدالرضا ظهیری* 1؛ محمد علی شعبانی2 | ||
| 1دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| 2دانش آموختۀ کارشناسی ارشد مهندسی سازه های آبی | ||
| چکیده | ||
| در شرایط وقوع سیل در رودخانه های آبرفتی با مقطع مرکب، بهدلیل تبادل جریان بین مقطع اصلی و دشتهای سیلابی، محاسبۀ دبی سیلاب به کمک روشهای معمول با خطای زیادی همراه است. در این مقاله از روش جدیدی به نام برنامهریزی بیان ژن چندمرحله ای برای محاسبۀ دبی کل جریان در مقاطع مرکب مستقیم استفاده شده است. برای مدلسازی از سه متغیر بدون بعد شامل عمق نسبی جریان، پارامتر کوهیرنس مقطع مرکب و دبی جریان نسبی محاسباتی به عنوان پارامترهای ورودی و از دبی جریان نسبی مشاهداتی به عنوان پارامتر خروجی استفاده شد. با استفاده از 402 دادۀ هیدرولیکی و هندسی از 31 مقطع مرکب آزمایشگاهی و صحرایی، روابط صریحی برای محاسبۀ دبی کل جریان در مقاطع مرکب استخراج شد. میانگین خطای نسبی این روش در مراحل واسنجی و صحتسنجی بهترتیب حدود 2/10 و 6/11 درصد بهدست آمد. این میزان خطا نسبت به خطای معادلۀ مانینگ (3/19 درصد)، دقت بسیار بهتر روش برنامهریزی بیان ژن چندمرحلهای را نشان میدهد. بنابراین، کاربرد این روش در محاسبۀ دبی سیلاب رودخانههای با مقطع مرکب توصیه میشود. همچنین، میتوان با استفاده از تلفیق این ایده با محاسبات پروفیل سطح آب رودخانهها و نیز روندیابی سیل، دقت محاسبات طراحی خاکریزهای کنترل سیل را افزایش داد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الگوریتم برنامهریزی بیان ژن؛ بهینهسازی؛ دبی جریان؛ رودخانههای سیلابی؛ مقطع لبریز | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,114 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 742 |
||