روشی جدید برای شناسایی و تعیین مناطق در معرض خطر فرونشست (مطالعۀ موردی: آبخوان دشت سلماس) | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 8، دوره 5، شماره 1، بهار 1397، صفحه 85-97 اصل مقاله (1.3 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2017.233252.601 | ||
| نویسندگان | ||
| کیوان نادری1؛ عطا الله ندیری* 2؛ اصغر اصغری مقدم3؛ مهدی کرد4 | ||
| 1دانشجوی دکتری هیدروژئولوژی، دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز | ||
| 2دانشیار، دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز | ||
| 3استاد، دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز | ||
| 4استادیار، دانشکدۀ علوم، دانشگاه کردستان | ||
| چکیده | ||
| فرونشست زمین پدیدهای بهوجودآمده از عوامل هیدرولوژیکی، هیدروژئولوژیکی و ژئوتکنیکی است که در بیشتر دشتهای ایران مشهود است. در این پژوهش، چارچوبی جامع (GARDLIF) برای شناسایی مناطق فرونشست احتمالی در یک آبخوان معرفی شده است. برای ارزیابی روش ارائهشده، آبخوان دشت سلماس انتخاب شد که با بحران فرونشست زمین مواجه است. پس از تهیۀ لایههای رستری پارامترهای GARDLIF و رتبهبندی آنها، مدلسازی آسیبپذیری فرونشست در آبخوان دشت سلماس انجام شد و نقشۀ آسیبپذیری فرونشست بهدست آمد. نتایج بهدستآمده از مدلسازی کارایی زیاد روش جدید پیشنهادی را در پتانسیلیابی مناطق مختلف از نظر وقوع فرونشست زمین نشان میدهد. براساس نتایج بهدستآمده بیشترین امکان وقوع فرونشست مربوط به مناطق اطراف قرهقشلاق (شمال شرق دشت سلماس) است که با نتایج مطالعات قبلی انجامشده مطابقت دارد. برای بررسی میزان تأثیرپذیری هریک از پارامترهای مدل GARDLIF، تحلیل حساسیت حذف نقشه اجرا شد. بیشترین تغییر در شاخص آسیبپذیری با حذف پارامترهای پمپاژ (D) و کاربری اراضی (L) با میانگین تغییرات بهترتیب 62/1 و 5/1 درصد اتفاق میافتد. پارامترهای محیط آبخوان (G) و ضخامت آبخوان (I) نیز بهعلت رتبههای زیاد آنها در قسمت بزرگ آبخوان حساسیت و تغییرپذیری زیادی دارند. کماثرترین پارامتر، فاصله از گسل (F) با میانگین شاخص تغییرپذیری 4/0 درصد است. با بهکارگیری روش پیشنهادی در این تحقیق، میتوان مناطق مستعدتر از نظر فرونشست زمین را شناسایی کرد تا با مدیریت صحیح از وقوع فرونشست زمین و تأثیرات مخرب آن جلوگیری شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آبخوان؛ دشت سلماس؛ فرونشست زمین؛ GARDLIF | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,531 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,302 |
||