تحلیل سریهای زمانی بارشهای فصلی در ایران | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقاله 7، دوره 49، شماره 3، پاییز 1396، صفحه 457-475 اصل مقاله (1.81 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2017.214709.1006926 | ||
| نویسندگان | ||
| جعفر معصوم پور سماکوش* 1؛ عبدالله جلیلیان2؛ احترام یاری3 | ||
| 1استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران | ||
| 2استادیار گروه آمار، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران | ||
| 3کارشناس ارشد اقلیم شناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران | ||
| چکیده | ||
| امروزه مدیریت منابع آب از اهمیت ویژهای برخوردار است. از این رو، مطالعة بارش، بهمنزلة مهمترین منبع تأمین آب، در مقیاس زمانی و مکانی بسیار حائز اهمیت است. این پژوهش در پی تحلیل، ارزیابی، و شناسایی رفتار بارش فصلی است. بدین منظور، دادههای بارش 67 ایستگاه سینوپتیک کشور با دورۀ آماری سیساله (1985ـ2014) استخراج شد. سریهای زمانی بارش بررسی شد و بهترین مدل بر اساس ملاک اطلاع آکائیک به سری دادههای هر ایستگاه برازش داده شد. صحت و کفایت مدلهای برازششده به کمک نمودار ماندههای استانداردشده، نمودار تابع خودهمبستگی ماندههای مدل، و آزمون لیونگ- باکس ارزیابی شد. مرتبههای اتورگرسیو، میانگین متحرک، و مرتبههای تفاضلی فصلی و بینفصلی حاصل از مدلهای برازششده برای بررسی وابستگی بارشهای فصلی و بینفصلی و تحلیل روند سریهای زمانی بارش فصلی بررسی شد. نتایج نشان داد برای همة ایستگاههای مورد مطالعه (جز بوشهر، شهرکرد، بیرجند، امیدیه آغاجاری، و رشت) مدل ساریما کفایت مناسبی دارد. نتایج بهدستآمده از بررسی مرتبههای فصلی نیز نشان داد که بهجز ایستگاههای کاشان، آبعلی، دوشانتپه، سمنان، و شاهرود در بقیة ایستگاهها بارشها از الگوهای فصلی تبعیت میکنند. همچنین، در بیشتر ایستگاههای مورد مطالعه (93%) روند کاهشی یا افزایشی معناداری در سری زمانی بارش فصلی مشاهده نشده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایران؛ بارش فصلی؛ روند؛ کفایت مدل؛ ملاک اطلاع آکائیک؛ مدل ساریما | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,601 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,488 |
||