تأثیر زهکشی کنترل شده بر دبی زهاب، سطح ایستابی و بهرهوری آب در دشت مغان | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 19، دوره 49، شماره 1، فروردین و اردیبهشت 1397، صفحه 207-219 اصل مقاله (790.07 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2018.234990.667691 | ||
| نویسندگان | ||
| حمیدرضا جوانی1؛ عبدالمجید لیاقت* 2؛ علیرضا حسن اقلی3؛ بیژن نظری4 | ||
| 1گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 2دانشگاه تهران | ||
| 3موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج | ||
| 4دانشگاه امام خمینی قزوین | ||
| چکیده | ||
| امروزه، کارکرد اصلی زهکشی، تنها خروج آب اضافی از نیمرخ خاک نیست، بلکه مدیریت سطح ایستابی نیز به اهداف آن اضافه شده است. زهکشی کنترلشده یکی از روشهایی است که میتواند چنین هدفی را تحقق بخشد. در این پژوهش، سامانه زهکشی کنترلشده در اراضی دشت مغان با هدف کاهش حجم زهاب خروجی، مدیریت بهتر سطح ایستابی و افزایش بهرهوری آب آبیاری در محصولات ذرت و گندم به اجرا در آمد. این بررسی در زمینی به مساحت 40 هکتار در قالب سه تیمار شامل زهکشی آزاد(FD) ، زهکشی کنترلشده با عمق کنترل ثابت 70 سانتیمتر(CD70) و زهکشی کنترلشده با عمق متغیر در دوره رشد گیاه (CDch) و در سه تکرار صورت گرفت. اطلاعات جمعآوریشده شامل میزان دبی خروجی از زهکشها، تغییرات زمانی و مکانی سطح ایستابی و عملکرد محصولات ذرت و گندم بود. نتایج این پژوهش نشان داد که در تیمارهای CDch و CD70، حجم زهاب خروجی از زهکشها در محصول ذرت 2/51 و 8/43 درصد و در محصول گندم 6/46 و 1/33 درصد و بهصورت معنیداری نسبت به زهکشی آزاد (FD) کاهش یافت. نتایج همچنین نشان داد که سطح ایستابی در زهکشی آزاد نوسانات بیشتری نسبت به تیمارهای زهکشی کنترلشده دارد. میزان عملکرد علوفهتر در محصول ذرت در تیمارهای CD70 و CDch به میزان 9/24 و 1/19 درصد و عملکرد دانه گندم 3/41 و 6/26 درصد نسبت به تیمار FD افزایش یافت. درنهایت، نتایج نشان داد که بهرهوری آب آبیاری در تیمارهای زهکشی کنترلشده و بهخصوص تیمار CDch بیش از تیمار زهکشی آزاد بود. با اجرای سامانه زهکشی کنترلشده، علاوه بر کاهش زهاب خروجی، از میزان خسارات زیست محیطی ناشی از زهاب در پاییندست مزارع نیز کاسته میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کارایی مصرف آب؛ کنترل سطح ایستابی؛ زهکشی کنترل شده؛ زهاب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,072 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,018 |
||