مدلسازی فضایی-زمانی احتمال وقوع روزهای همراه با رعد و برق در شمال غرب ایران | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقاله 7، دوره 50، شماره 1، بهار 1397، صفحه 87-100 اصل مقاله (1.9 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2018.229988.1007027 | ||
| نویسندگان | ||
| خدیجه جوان* 1؛ محمدرضا عزیززاده2 | ||
| 1استادیار آب و هواشناسی گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه | ||
| 2مربی گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران | ||
| چکیده | ||
| توفانهای تندری از فراوانترین و شدیدترین مخاطرات آب و هوایی هستند که به دلیل همراهی با رعد و برق، باد شدید، و تگرگ و بارشهای شدید موجب خسارات زیادی در سراسر دنیا میشوند؛ بنابراین، شناخت فراوانی، احتمال وقوع، و دورة بازگشت این توفانها میتواند کمک فراوانی در جهت کاهش خسارات کند. هدف از این پژوهش مدلسازی فضایی- زمانی احتمال وقوع روزهای همراه با رعد و برق در شمالغرب ایران در ماههای آوریل، می، ژوئن، و ژوئیه با استفاده از مدل زنجیرة مارکف است. بدین منظور، از کُدهای مربوط به توفان تندری (95ـ99) در 19 ایستگاه سینوپتیک منطقه در دورة آماری شانزدهساله (2000ـ2015) استفاده شد. ماتریس فراوانی، ماتریس احتمال انتقال، و ماتریس پایا محاسبه شد و در نهایت توزیع فضایی احتمال وقوع و دورة بازگشت رعد و برقها ترسیم شد. نتایج نشان میدهد احتمال وقوع رعد و برقهای دو و سهروزه در شمالشرقی و جنوب منطقة مورد مطالعه کم است؛ ولی در بخشهای مرکزی و شمالغربی بیشتر است. به ازای افزایش طول دورة رعد و برقی، دورة بازگشت آن به صورت تصاعدی افزایش مییابد. توزیع فضایی ماتریس پایا نیز نشان میدهد که احتمال وقوع رعد و برق در مناطق جنوبی و شمالشرقی کمتر است و مناطق مرکزی، شمالی، و شمالغربی بیشترین احتمال وقوع رعد و برق در بلندمدت را دارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| احتمال وقوع؛ دورة بازگشت؛ روز همراه با رعد و برق؛ زنجیرة مارکف؛ شمالغرب ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,069 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 728 |
||