کرایوپدیمنتها و کرایوپلانیشنها میراث برجایمانده از شرایط جنبیخچالی (مطالعۀ موردی: بخشی از دامنههای شرقی شیرکوه) | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقاله 3، دوره 50، شماره 2، تابستان 1397، صفحه 221-239 اصل مقاله (1.19 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2018.229065.1007018 | ||
| نویسنده | ||
| محمد شریفی پیچون* | ||
| استادیار گروه جغرافیا، پردیس علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه یزد | ||
| چکیده | ||
| کرایوپدیمنت و کرایوپلانیشن دو لندفرم مرتبط با قلمروهای مورفوژنتیک جنبیخچالیاند که تحت تأثیر فرایندهای یخبندان و ذوب یخ بهوجود میآیند. در این پژوهش به نحوة شکلگیری و توسعة این عوارض در حوضة آبریز تنگچنار (جنوب شهر مهریز) در ایران مرکزی پرداخته شده است. کرایوپلانیشنها به شکل تراسهای پلکانی بر روی برخی دامنههای منطقة مورد مطالعه با عرض 5 تا 100 متر و در ارتفاع بالای 2000 متر با شیب کمتر از 5 درجه قابل مشاهدهاند. کرایوپدیمنت، از نظر مورفولوژی، نوعی پدیمنت اما با ژنتیک متفاوت و غیر جریانی است که بر اثر تخریب فیزیکی سنگهای دانهای، گرانیت، و کنگلومرای حاشیة درّه و توسعة جانبی درّه ایجاد شده است. نتایج نشان میدهد که عوامل فرسایشی جنبیخچالی مانند تخریب سنگها به شکل فیزیکی و انتقال آنها به شکل خزش یخی، پفکردگی سطح زمین بر اثر یخ، حرکات تودهای قشر سطحی ذوبشده، فرسایش ریلی، ایجاد و توسعة آبراهههای کوچک ناشی از ذوب یخ، و در نهایت فراسایی دامنهها در بهوجودآوردن این عارضهها نقش داشتهاند. بر مبنای نقشة همدمای گذشته، این لندفرمها در دورة پلیستوسن تحت قلمرو جنبیخچالی ایجاد شدهاند و بر اساس نقشة همدمای حداقل دورة سرد سال در حال حاضر این عارضهها هنوز در حال توسعهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جنب یخچالی؛ ژلیفلوکسیون؛ فراسایی دامنه؛ کرایوپدیمنت؛ کرایوپلانیشن | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,081 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 858 |
||