بررسی پیامدهای محیطی ناپایداری منابع آب در حوضۀ آبریز رودخانۀ زایندهرود | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقاله 13، دوره 50، شماره 2، تابستان 1397، صفحه 391-406 اصل مقاله (1.45 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2018.226191.1006997 | ||
| نویسندگان | ||
| سعید صالحیان1؛ عبدالرضا رحمانی فضلی* 2 | ||
| 1دانش آموختة جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکدة علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی تهران | ||
| 2دانشیار گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکدة علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی تهران | ||
| چکیده | ||
| حوضة آبریز زایندهرود در منطقة مرکزی ایران از مناطقی است که دارای مسئلة ناپایداری منابع آب است. در این پژوهشـ با روشهای تحلیل تغییرات کاربری ارضی، بررسی تغییرات بهرهبرداری از آبهای زیرزمینی، و توزیع پرسشنامهـ پیامدهای محیطی ناپایداری منابع آب در حوضة زایندهرود بررسی شده است. بر این اساس، تغییرات کاربری زمین بین سالهای 1380 و 1392 و تحول چاهها و سفرة آب زیرزمینی بین سالهای 1385 و 1390 مطالعه شده است و، با توجه به شدت بیشتر خشکسالی در پاییندست، در سکونتگاههای روستایی محدودة پاییندست حوضه، پرسشنامه توزیع شده است. بر اساس فرمول کوکران، تعداد پرسشنامهها از تعداد 33153 خانوار روستایی 380 نفر برآورد شده که، در طی تحقیق و بر اساس محدودیتها و حذف پرسشنامههای نادرست، تعداد نمونهها به 323 مورد رسیده و در تعداد 25 روستا توزیع شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد ناپایداری منابع آب در حوضة آبریز زایندهرود آثار محیطی نامناسبی دارد و پایداری حوضه را با خطر جدی روبهرو کرده است. تغییرات Land use حوضه نشان از دستاندازی گستردة فعالیتهای انسانی در حوضه داشته و، از طرفی، با خشکی رودخانه، فشار بر سفرههای آب زیرزمینی تشدید شده است. میانگین شاخصهای پرسشنامة پیامدهای خشکسالی نیز عدد 22/4 بهدست آمده که نشان از وضعیت نامناسب شاخصهای زیستمحیطی در بخش پاییندست حوضه دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پیامدهای محیطی؛ تغییرات کاربری زمین؛ رودخانة زایندهرود؛ منابع آب زیرزمینی؛ ناپایداری منابع آب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,849 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,179 |
||