نشانهشناسی عناصر روایی در روایتهای عرفانی | ||
| پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت | ||
| مقاله 8، دوره 8، شماره 1 - شماره پیاپی 15، اردیبهشت 1398، صفحه 139-158 اصل مقاله (394.78 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jlcr.2019.71472 | ||
| نویسندگان | ||
| هادی دهقانی یزدلی1؛ فاطمه ادراکی2 | ||
| 1استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان | ||
| 2دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیامنور رشت | ||
| چکیده | ||
| نشانهشناسی به گونهای نظاممند به بررسی، تحلیل، تفسیر و فهم نشانههای متن میپردازد. یکی از مشخصههای بنیادین روایتهای عرفانی، رمزپردازی است. در این نوشتار برای رمزگشایی و تفسیر روایتها، دریافت متن و فهم کارکردهای روایی آن، به نشانهشناسی عناصر روایی در سه اثر اصیل و تأثیرگذار کشفالمحجوب، رسالۀ قشیریه و تذکرةالاولیاء پرداختهایم. یکی از رویکردهای کارآمد نشانهشناسی و متناسب با افق روایتهای عرفانی، روش چارلز سندرس پیرس است. با توجه به اهمیتی که نظریۀ پیرس برای تعبیر و تفسیر قائل است و بر کارکرد ارجاعی نشانهها تأکید میکند، عناصر روایی روایتهای عرفانی را در سه اثر یادشده بر اساس رویکرد پیرس بررسی کردهایم. این عناصر شامل شخصیتها، تقابل و تضاد، تکانه و پیوند، زاویۀ دید و تمهید زمانی است. مهمترین مشخصۀ نشانههای روایی، باهمبودگی آن نشانهها با تناقض و تضاد است که از مشخصههای تجربۀ امر قدسی است. همچنین، این باهمبودگی شیوهای است برای مقابله با اندیشههای ظاهری و رسمی، تا نشان دهد که این تجربۀ دینی و سلوک عارفانه است که مایۀ تحوّل و ارتقای روحی میشود. بر این اساس، آشکارگی ضدروایت، عناصر و شخصیتهای منفی نیز در بافت ساختار روایتها تبیین میگردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نشانهشناسی؛ نشانه؛ روایت عرفانی؛ عناصر روایی؛ کشف المحجوب؛ رسالۀ قشیریه؛ تذکرةالاولیاء | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,143 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 847 |
||