نقاشی "عصر عاشورا" زنانگی، و تحول فرهنگی در ادراک مذهبی در ایران معاصر | ||
| مجلۀ مطالعات جامعهشناختی (نامۀ علوم اجتماعی سابق) | ||
| مقاله 4، دوره 26، شماره 1، شهریور 1398، صفحه 91-113 اصل مقاله (746.86 K) | ||
| نوع مقاله: علمی وپزوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jsr.2019.72850 | ||
| نویسنده | ||
| جبار رحمانی | ||
| استادیار انسانشناسی – پژوهشکده مطالعات فرهنگی واجتماعی | ||
| چکیده | ||
| نقاشی "عصر عاشورا"ی فرشچیان یکی از مهمترین و معروفترین نقاشیهای دوران مدرن در ایران در زمینه شمایل نگاری مذهبی است. این نقاشی/مینیاتور در دهه 50 شمسی کشیده میشود، اما دقیقا دو دهه بعد زمینههای عمومیت یافتن و شهرت آن فراهم میشود. در این مقاله تلاش شده به زمینههای اجتماعی و فرهنگی و همچنین ویژگیهای درونی این مینیاتور که سبب تعویق دو دههای در شهرت این نقاشی و شهرت فراگیر در بسیاری از فرهنگهای شیعی در دهه 70 شمسی شد، پرداخته شود. لذا تلاش شده با روشهای مردمنگارانه و همچنین مطالعات اسنادی به زمینههای فراگیر شدن این مینیاتور با تاکید بر مولفه زنانگی در آن پرداخته شود. در این نقاشی از لحاظ محتوایی، دال برتر و محوری آن، حضور یک زن، البته در غیاب مرد اصلی در واقعه عاشور است. محوریت یافتن یک زن در شمایل نگاری شیعی، یک امر بدیع و مدرن است که در تجربههای مدرن ذهن و زبان نقاشی استادفرشچیان و همچنین جامعه ایران در دهههای اخیر میتوان سراغ آن را گرفت. به همین سبب این نقاشی و تاریخ فرهنگی آن در دهههای اخیر به خوبی گویای تاریخ فرهنگی شیعیان و محوریت یافتن الگوهای جدید بویژه الگوهای زنانه در روایتهای دینی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مینیاتور عصر عاشورا؛ فرشچیان؛ آیینهای عزاداری؛ زنانه شدن فرهنگ؛ زنانگی در فرهنگ شیعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 972 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 825 |
||