شوخ طبعی قومیتی در ایران | ||
| مجلۀ مطالعات جامعهشناختی (نامۀ علوم اجتماعی سابق) | ||
| مقاله 7، دوره 26، شماره 1، شهریور 1398، صفحه 169-189 اصل مقاله (441.41 K) | ||
| نوع مقاله: علمی وپزوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jsr.2019.72856 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه نصراصفهانی* 1؛ وحید قاسمی2؛ محمدرضا جوادی یگانه3 | ||
| 1گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 2عضو هیأت علمی گروه علوم اجتماعی، دانشگاه اصفهان | ||
| 3عضو هیأت علمی گروه جامعهشناسی، دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| یکی از وجوه مهم هر فرهنگ و اجتماعی عرصه شوخطبعی و مطایبه است. بر این اساس، در پژوهش حاضر هدف اصلی محققان، مطالعه تاریخچه شوخطبعیهای قومیتی در ایران، انواع و گونههای آن و ارائه تبیینی جامعهشناختی از ریشههای تاریخی-اجتماعی شوخیطبعیهای قومیتی در ایران بوده است. لذا، با اتخاذ روش «مطالعه اسنادی» و با بررسی اسناد و منابع ادبی و تاریخی موجود، تلاش گردید تا به سؤالات تحقیق پاسخ داده شود. یافتههای بهدستآمده حاکی از آن بود که اولاً در گذشته فرهنگی ما شوخطبعی با افراد و گروههای اقلیت، و نیز ساکنان شهرها و قومیتهای گوناگون همواره وجود داشته است. بهعبارتدیگر، شوخطبعیهای قومیتی در جامعه ایران، از تنوع و گستردگی قابلتوجهی – هم از حیث قالب و هم از حیث مضمون- برخوردار بودهاند. ثانیاً از حیث قالب بخشی از این شوخطبعیها در عرصه ادبیات فارسی و در قالب ژانرها و گونههای ادبی (شهرآشوبها، کارنامهها، شوخطبعیهای مختلط و بازی با لهجهها)، و بخش دیگر در عرصه نمایشها و آئینهای سنتی (در قالب نمایشهایی مانند سیاهبازی، خیمهشببازی و صندوق کابلی) وجود داشتهاند. بهعلاوه، در این گونه از شوخطبعیها، اعراب، ترکان، روستاییان، و ساکنان شهرهای مختلف کشور بهعنوان گروه هدف و یا سوژه شوخطبعیها مورد هجو و نکوهش شعرا و نویسندگان واقع شدهاند. درنهایت، تبیین جامعهشناختی یافتههای تحقیق از طریق نظریه دیویس در زمینه شوخطبعیهای قومیتی و قصههای احمقان صورت گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شوخطبعی؛ شوخطبعیهای قومیتی؛ شهرآشوب؛ کارنامهسرایی؛ زبان نیمپز؛ کریستی دیویس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,478 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,228 |
||