بهینهسازی الگوی کشت و منابع آب در سطوح مختلف آبیاری برای مناطق گرم و خشک (مطالعهی موردی، دشت-های دهلران استان ایلام) | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 6، دوره 50، شماره 6، آبان 1398، صفحه 1351-1361 اصل مقاله (387.01 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2019.267849.668036 | ||
| نویسندگان | ||
| محسن نجارچی* 1؛ حمیدرضا شکری2؛ رضا جعفری نیا1؛ شهرو مختاری1؛ حمزه علی علیزاده3 | ||
| 1استادیار، گروه مهندسی آب، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران | ||
| 2دانش آموخته دکتری آبیاری زهکشی، گروه مهندسی آب، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران | ||
| 3استادیار،گروه مهندسی آب و خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام،ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف صرفهجویی در منابع آب با رویکرد تکنیکهای کمآبیاری با استفاده از مدل برنامهریزی غیرخطی با اعمال بهینهسازی الگوی کشت موجود در هشت مزرعه مشاهداتی برای یازده محصول آبی غالب، شامل گندم زمستانه، جو، کلزا، چغندرقند پاییزه، ذرت دانهای، سورگوم، گوجه فرنگی، پیاز و سیب زمینی، باقلا سبز و هندوانه پاییزه در اراضی پایاب سد مخزنی دویرج دهلران واقع در جنوب غرب کشور انجام گردید. کاهش عملکرد و سود خالص حاصل از کشت هر محصول برای سطوح نیاز آبی 50%،60%،70%،80%،90% و 100% در طول فصل رشد محاسبه گردید. تابع هدف برای بیشینه نمودن سود خالص با محدودیتهای مختلف از جمله ثابت بودن سطح زیر کشت، برای سناریوهای الگوی کشت موجود، سیاستهای وزارت جهاد کشاورزی و الگوی پیشنهادی محاسبه گردید. نتایج مقایسه سناریوها نشان داد در شرایط آبیاری کامل، سود خالص الگوی کشت وزارت کشاورزی نسبت به الگوی کشت موجود، 33/1% و برای 90% و80% نیاز آبی بهترتیب 19/1%، 05/1% افزایش گردید، در این شرایط بهترتیب 18% و 34% از منابع آب صرفهجویی گردید. همچنین نتایج الگوی کشت پیشنهادی محصولات گندم، کلزا، چغندر پاییزه و ذرت دانهای نشان داد که سود خالص سناریوهای نیاز آبی 60% ،70 %،80% و90% بهترتیب 4/14%، 6/33%، 54%، 7/74% نسبت به شرایط الگوی کشت موجود افزایش یافت و به میزان60%، 49%، 35% و 19%، از منابع آب صرفهجویی گردید. استفاده از مدل برنامهریزی غیرخطی نشان داد با بهینهسازی الگوی کشت همراه با تکنیک کم آبیاری علاوه بر افزایش سود خالص وصرفهجویی مصرف آب کشاورزی نسبت به شرایط کشت موجود، میتواند در حفظ و پایداری منابع آب سطحی و زیرزمینی موثر واقع شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اقلیم گرم و خشک؛ برنامه ریزی غیرخطی؛ بهرهوری آب؛ راندمان کاربرد؛ سطوح آبیاری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,276 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 768 |
||