زمینهها و فرایندهای شکلگیری زیست غیررسمی زبالهگردی: مطالعۀ موردی کارگران افغانستانی در تهران | ||
| بررسی مسائل اجتماعی ایران | ||
| دوره 10، شماره 1، اردیبهشت 1398، صفحه 63-95 اصل مقاله (830.98 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijsp.2020.76168 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم ایثاری1؛ علیرضا شجاعی زند* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری جامعهشناسی، دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 2دانشیار گروه جامعهشناسی، دانشگاه تربیت مدرس | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف شناسایی زمینهها و فرایندهای شکلگیری زیست غیررسمی زبالهگردی در میان کارگران افغانستانی در تهران انجام شده است. روش این پژوهش مطالعۀ موردی است و از ابزارهای گوناگون مشاهده و مصاحبه در کنار تحلیل اسناد استفاده شده است. نمونهگیری به شیوۀ هدفمند ترکیبی صورت گرفته است و مجموعاً با 57 نفر از مدیران و کارشناسان شهری، پیمانکاران، گاراژداران، سرکارگران، زبالهگردهای افغانستانی و مطلعین مصاحبه انجام شد. نتایج نشان داد عوامل گوناگونی در سطح کلان، میانه و خرد زمینهساز حضور زبالهگردهای افغان در ایران و زیست غیررسمی آنان در شهر تهران است. عوامل اقتصادی و سیاسی وابسته به کشور افغانستان، عوامل فرهنگی و خانوادگی کارگران هراتی، قوانین مرتبط با اتباع شامل محدودیت فضایی برای تردد و محدودیت اشتغال در ایران، شرایط کاری و مناسبات درون شغلی در میدان زباله، عوامل مرتبط با نقش حکمروایی هیبریدی شهری و عدم منزلت اجتماعی این شغل نزد ایرانیان ازجمله این مواردند. یافتهها همچنین نشان داد درمجموع، چند الگوی مختلف زبالهگردی براساس جغرافیای اسکان غیررسمی و تنوع شراکت اقتصادی با پیمانکاران در میان زبالهگردهای افغانستانی در شهر تهران قابل ردیابی است. چهار الگوی اقتصاد غیررسمی شامل برونسپاری مجدد، شراکت درصدی، کارفرمایی حداکثری و عدم شراکت با پیمانکار شناسایی شد. مدلهای مختلف شراکت اقتصادی دلالتهای گوناگونی برای مناسبات قدرت میان زبالهگردها، نیروهای واسط و پیمانکاران دربردارد. بهطوریکه در مدل برونسپاری مجدد و عدم شراکت، پیمانکاران کمترین قدرت و نیروهای واسط بیشترین قدرت را دارند. همچنین در مدل کارفرمایی حداکثری زبالهگردها کمترین خودگردانی و پیمانکاران بیشترین قدرت را دارند. نتایج این پژوهش، پیوند ناگسستنی میان عرصههای رسمی و غیررسمی را آشکار کرد و نشان داد عرصۀ غیررسمی بیش از آنکه مسئلهای توسعهای باشد، امری مرتبط با حکمروایی شهری و اقتصاد سیاسی شهر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زبالهگردی؛ اسکان غیررسمی؛ اقتصاد غیررسمی؛ حکمروایی هیبریدی شهری؛ خودگردانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,245 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,399 |
||